ปริศนากระจ่างแล้ว! เนบิวลาวงแหวนสีน้ำเงินที่ทำนักวิทย์ฯ งงมาตลอด 16 ปี

นักวิทยาศาสตร์ที่อยู่เบื้องหลังงานวิจัยครั้งใหม่นี้ เชื่อว่ากลุ่มก้อนเมฆของเศษซากเรืองแสงนี้ก่อตัวขึ้นหลังจากดวงดาวชนกันและหลอมดาวดวงเล็กกว่าเข้าไปเมื่อไม่กี่พันปีก่อน และล่าสุด การสังเกตนี้ ก็จับช่วงวิวัฒนาการที่เกิดภายหลังการชนกันของดาวฤกษ์ ที่ไม่เคยจับได้มาก่อน

เคอรี โฮดเลย์ (Keri Hoadley) ผู้นำในงานวิจัยชิ้นนี้กล่าวว่า “การรวมกันของดาวสองดวงเป็นเรื่องปกติธรรมดา แต่ส่วนใหญ่พวกมันถูกบดบังด้วยฝุ่นจำนวนมากที่ปลดปล่อยออกมาจากการขยายตัวและเย็นตัวลงในอวกาศอย่างรวดเร็ว ทำให้เราไม่สามารถมองเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง” ในขณะที่ ดอน นีล (Don Neill) นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ของคาลเทค และหนึ่งในทีม GALEX กล่าวว่ามันเหมือนกับ ‘การเห็นทารกเดินได้เป็นครั้งแรก’ “ถ้ากะพริบตาคุณก็อาจพลาดไปเลย”

โฮดเลย์ กล่าวว่านี่เป็นช่วงเวลาที่นักวิจัยได้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ๆ ซึ่งเป็นช่วงท้ายของเหตุการณ์ “เมื่อฝุ่นฟุ้งกระจายจางลงในที่สุด เราก็ได้มุมมองที่ดี …เรายังจับกระบวนการก่อนที่มันจะดำเนินไปไกลกว่านี้ เมื่อเวลาผ่านไปเนบิวลาจะสลายไปเป็นมวลสารระหว่างดาว (Interstellar medium)  และเราจะไม่สามารถบอกว่าเกิดอะไรขึ้นได้เลย”

ภาพที่ชัดขึ้นของเนบิลวงแหวนสีน้ำเงิน ซึ่งได้ข้อมูลจาก GALEX
Credit: NASA/JPL-Caltech/R. Hurt

การชนกันของดวงดาวทำให้เมฆของเศษซากที่ร้อนระอุทะยานสู่อวกาศ เมื่อเศษซากลอยออกไปด้านนอกก็สร้างช็อกเวฟ (Shock wave) ที่ทำให้โมเลกุลไฮโดรเจนในก้อนเมฆร้อนขึ้นไปอีก นำไปสู่การปลอดปล่อยรังสีอัลตราไวโอเลตประหลาดที่นักวิทยาศาสตร์สังเกตเห็นครั้งแรกในปี 2004 นั่นเอง

นอกจากข้อมูลนี้ นักวิจัยยังใช้ข้อมูลที่เก็บจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ และ Wide-field Survey Explorer (WISE) ซึ่งเผยให้เห็นการปล่อยอินฟราเรดจำนวนมากรอบ ๆ ดาว ใจกลางเนบิวลาวงแหวนสีน้ำเงิน ข้อมูลจากการสังเกตการณ์เหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า ดาวดวงนี้ถูกล้อมรอบด้วยฝุ่นรูปดิสก์ ที่ดูดซับแสงของดาว แล้วกลับมาฉายซ้ำในอินฟราเรด นักวิจัยเชื่อว่า ฝุ่นรูปดิสก์นี้ตัดแบ่งเมฆที่อยู่รอบดาวออกครึ่งหนึ่ง ทำให้เกิดเมฆรูปกรวยสองก้อนที่ขยายไปในทิศทางตรงกันข้ามนั่นเอง

วิดีโอแสดงให้เห็นเนบิวลาวงแหวนสีน้ำเงินที่เกิดจากการรวมตัวของดาวสองดวง การชนกันนี้ทำให้ก้อนเมฆที่ร้อนระอุขึ้นสู่อวกาศ
ก๊าซรูปดิสก์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ที่ใหญ่กว่า ตัดเมฆสีฟ้าออกครึ่งหนึ่ง ทำให้เกิดกรวยสองอันที่เคลื่อนที่ออกจากดาวในทิศทางตรงกันข้าม

น่าแปลกดีที่เมฆฝุ่นสีฟ้าจะเกิดจากการตัดโดยฝุ่นรูปดิสก์ เป็นฝุ่นตัดฝุ่นแถมยังทำให้เกิดรุปทรงที่ประหลาดตาอีกด้วย แค่ปรับมุมคิด ชีวิตก็เปลี่ยนไปเลยของแท้ อวกาศนี่มีแต่เรื่องน่าทึ่งจริง ๆ

อ้างอิง

Space.com

NASA

พิสูจน์อักษร : สุชยา เกษจำรัส

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

บันทึก