The Rosette Nebula Image Credit & Copyright: Evangelos Souglakos

‘เปย์ดาวให้เธอ’ ไขข้อข้องใจซื้อแล้วได้อะไร ซื้อได้จริงหรือไม่!?

ด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวล้ำในปัจจุบัน ทำให้เราพบดวงดาวใหม่จำนวนมหาศาล เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา การใช้ชื่อดาวหรือวัตถุท้องฟ้าอื่น ๆ (เช่น ดาวเคราะห์น้อย เนบิวลา กาแล็กซี ฯลฯ) ด้วยตัวอักษรและตัวเลข จึงกลายเป็นแนวทางปฏิบัติมาตรฐานในที่สุด อย่างไรก็ตามการใช้ตัวอักษรและตัวเลขนั้นไม่ได้เหมือนกับกฏในอดีตอีกซะทีเดียว ชุดรายชื่อของดวงดาวที่เป็นที่ยอมรับในแวดวงดาราศาสตร์นั้น มีอยู่หลายชุดหลากรูปแบบด้วยกัน อาทิ Smithsonian Astrophysical Observatory Catalog (SAO)/ Bright Star Catalog (Harvard Revised Photometry, HR) หรือ Position and Proper Motions Catalog (PPM) แม้เป็นดาวดวงเดียวกัน มาจากต่างชุดรายชื่อกัน หลายครั้งก็มีชื่อแตกต่างกัน เช่น บีเทลจุส (Betelgeuse) มีชื่อเรียกทั้ง Alpha Orionis/ HR 2061/ BD +7 1055/ HD 39801/ SAO 113271 และ PPM 149643

ดาวบีเทลจุส ดวงสีเหลืองส้มอยู่บริเวณซ้ายบนของภาพ
หนึ่งในดาว(ที่เคย)ส่องสว่างเป็นอันดับต้น ๆ ในกลุ่มดาวนายพรานหรือโอไรออน (Orion constellations)
ภาพนี้บันทึกด้วยฟิล์มเมื่อปี ค.ศ. 2003
Credit: Matthew Spinelli/apod.nasa.gov

แม้การกำหนดตัวอักษรและตัวเลขจะสะดวกต่อการศึกษาอย่างเป็นทางการ แต่ในหลายกรณี การใช้ชื่อสามัญของดวงดาวที่เป็นที่รู้จักอย่างดี ซึ่งเกี่ยวพันกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่น ก็ง่ายและสะดวกกว่า และที่ผ่านมา นักดาราศาสตร์ก็มักตั้งชื่อดาวที่ค้นพบด้วยชื่อของของตนเองอีกด้วย เพื่อลดความสับสนที่เกิดขึ้น สหพันธ์ดาราศาสตร์นานาชาติ หรือ IAU (International Astronomical Union) จึงได้จัดตั้งคณะทำงานตั้งชื่อดาว (Working Group on Star Names: WGSN) เมื่อปี 2559 เพื่อจัดทำรายการชื่อของดวงดาวอย่างเป็นทางการโดยเริ่มจากดาวที่สว่างที่สุดและเป็นที่รู้จักที่สุด คณะทำงานประกอบด้วยนักดาราศาสตร์จากทั่วทุกมุมโลกที่นำมุมมองและประสบการณ์ที่แตกต่างกันมาสู่การตัดสินใจ 

เพื่อให้ได้ชุดรายชื่อดาวที่เป็นสากล WGSN ต้องศึกษาเจาะลึกประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมทางดาราศาสตร์ทั่วโลก เพื่อดูว่าชื่อใดที่เป็นที่ยอมรับในวงกว้างบ้าง นอกจากการจัดทำบันทึกชื่อดวงดาวอย่างเป็นทางการแล้ว WGSN ยังมุ่งเน้นสร้างรูปแบบ สำหรับกฎเกณฑ์และกระบวนการที่สามารถยอมรับได้จากนักดาราศาสตร์และจากประชาชนทั่วไปด้วย (ลองดูตัวอย่างรายชื่อดวงดาวที่ได้รับการอนุมัติจาก IAU ได้ที่นี่)

อย่างล่าสุดเมื่อปีที่แล้ว ประเทศไทยเองก็ได้รับสิทธิ์ตั้งชื่อดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ โดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT ในฐานะหน่วยงานดาราศาสตร์ของประเทศ เป็นผู้จัดกิจกรรม “ตั้งชื่อไทยให้ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ ชูความเป็นไทยร่วมเป็นหนึ่งในเอกภพ” ให้ประชาชนได้เสนอชื่อเพื่อตั้งชื่อให้กับดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ WASP-50b และดาวฤกษ์แม่ WASP-50 เบื้องต้นชื่อที่เสนอ ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขต่าง ๆ ที่ IAU ตั้งไว้ เช่น เป็นชื่อที่ออกเสียงได้ ไม่ใช่คำหยาบคาย ไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้ง หากเป็นชื่อบุคคลต้องเสียชีวิตแล้วไม่น้อยกว่า 100 ปี มีความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เป็นต้น

จากนั้นชื่อที่ผ่านเงื่อนไขดังกล่าว จะผ่านการคัดเลือกจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ให้เหลือ 3 รายชื่อสุดท้าย แล้วนำไปเปิดให้ประชาชนร่วมโหวตชื่อที่ถูกใจที่สุด ซึ่งชื่อที่มีคะแนนโหวตสูงสุด ได้แก่ “เจ้าพระยา (Chaophraya) – แม่ปิง (Maeping)” เมื่อได้ผลโหวตแล้ว NARIT ก็เสนอชื่อนี้ต่อสหพันธ์ดาราศาสตร์นานาชาติ ทำให้ชื่อได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในวันที่ 17 ธันวาคม 2562 ในที่สุด

แบนเนอร์ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนร่วมโหวตตั้งชื่อดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ
ในกิจกรรม “ตั้งชื่อไทยให้ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ ชูความเป็นไทยร่วมเป็นหนึ่งในเอกภพ” ของ NARIT

ชื่อดาวนี้คือเธอ และจะเป็นเธอตลอดไป?

เอาละ กลับมาที่การตั้งชื่อดาวให้ดารากันอีกครั้ง ถ้าจากเงื่อนไขต่าง ๆ ในการตั้งชื่อจะเห็นว่ากว่าจะได้ชื่อของดวงดาวที่เป็นที่ยอมรับนั้นไม่ง่ายเลย ดังนั้นการซื้อดาวเพื่อนำมาตั้งชื่ออย่างอิสระนั้นดูแล้วก็ไม่น่าจะทำได้สิ เพื่อไขข้อข้องใจให้กระจ่างสุดทาง เราจึงลองค้นหาคำตอบจากหน่วยงานด้านอวกาศระดับโลกอย่างนาซา และหน่วยงานที่รับผิดชอบในการตั้งชื่อดาวอย่าง IAU เกี่ยวกับการซื้อดวงดาวดู และทั้งคู่ก็มีคำตอบเช่นนี้

(อ่านต่อหน้า 3 คลิกด้านล่างเลย)

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

บันทึก