เราอาจจะเคยได้ยินเรื่องการขาดแคลนชิป หรือวิกฤตพลังงาน ที่ส่งผลให้ราคาแกดเจ็ต หรือรถยนต์ไฟฟ้า (EV) มีแนวโน้มแพงขึ้นเรื่อย ๆ แต่สิ่งหนึ่งที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมเทคโลยี คือ “ทองแดง” ที่กำลังเข้าสู่สภาวะวิกฤตขาดแคลน ในอีก 5 ปีข้างหน้า แต่ความน่าสนใจคือ เริ่มมีแนวคิดการใช้ “พรีไบโอติกส์” ซึ่งปกติเรามักจะคุ้นหูกันในวงการสุขภาพ อาจเข้ามาเป็นตัวช่วยแก้ปัญหาวิกฤตในครั้งนี้
สัญญาณอันตราย ปี 2040 ดีมานด์พุ่งเกินกำลังผลิต
ไม่ใช่ว่าทองแดงบนโลกจะหมดไปจริง ๆ นะ แต่มันเริ่มขุดยากขึ้นเรื่อย ๆ ทองแดงที่เกรดดี ๆ ถูกขุดไปใช้เกือบหมด ที่เหลืออยู่คือสายแร่คุณภาพต่ำที่ใช้วิธีเดิม ๆ สกัดออกมาไม่คุ้มทุนและทำลายสิ่งแวดล้อม และหากไม่มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ภายในปี 2040 เราอาจเจอวิกฤตหนัก ความต้องการทองแดงทั่วโลกจะสูงกว่ากำลังการผลิตถึง 25%
เมื่อของหายาก ราคาก็พุ่งสูงขึ้น นักลงทุนจึงเริ่มเทเงินหลักร้อยล้านเหรียญสหรัฐฯ เพื่อหาทางขุดทองแดงออกมาให้ได้มากที่สุด อย่าง KoBold สตาร์ตอัปที่ใช้ AI ช่วยหาแหล่งแร่ ก็ระดมทุนได้ถึง 537 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เมื่อปีที่แล้ว เพื่อขุดค้นแหล่งแร่ทองแดงที่พบในประเทศแซมเบีย
หรือความหวังครั้งใหม่จะฝากไว้ที่พรีไบโอติกส์ ?
ปกติแล้วในเหมืองทองแดงจะมีจุลินทรีย์ตัวจิ๋วที่คอยช่วยสลายแร่ให้กลายเป็นโลหะบริสุทธิ์ บริษัทต่าง ๆ จึงพยายามหาวิธีดึงจุลินทรีย์เค้นทองแดงออกมาจากแร่ให้ได้มากขึ้นมานานหลายปี โดยใช้วิธีนำจุลินทรีย์ที่เพาะจากแล็บลงไปในกองแร่ แต่ก็ต้องล้มเหลว เพราะจุลินทรีย์เหล่านั้นมักจะตายไปอย่างรวดเร็ว เพราะทนสภาพกรดรุนแรงไม่ไหว หรือไม่ก็เข้ากับสภาพแวดล้อมเดิมไม่ได้
เมื่อทำแบบเดิมไม่ได้ผล ทางบริษัทสตาร์ตอัป อย่าง Transition Metal Solutions จึงได้หันมาใช้พรีไบโอติกส์ หรือการส่งอาหารและสารเติมแต่งลงไปกระตุ้นจุลินทรีย์เจ้าถิ่นที่มีอยู่เดิมในเหมือง ทำให้จุลินทรีย์ที่มีอยู่นั้นแข็งแรงและทำงานได้อย่างมีประสิธิภาพมากขึ้น
ผลลัพธ์จากการทดสอบในห้องแล็บพบว่า วิธีนี้ช่วยให้สกัดทองแดงออกมาได้ถึง 90% (จากเดิมที่ทำได้เพียง 60%) ซึ่งถ้าเอาไปใช้จริงในเหมืองทั่วโลก มันจะช่วยเพิ่มผลผลิตได้มหาศาลจากกองแร่เดิม ไม่ต้องทำลายหน้าดินใหม่ ลดขั้นตอนการสกัดที่ซับซ้อนและใช้พลังงานสูง
หากนวัตกรรมนี้สำเร็จและนำไปใช้ในเหมืองทั่วโลกได้จริง ผลประโยชน์จะตกมาถึงมือผู้บริโภค ที่ส่งผลให้ราคาสมาร์ตโฟน แกดเจ็ต หรือค่าชาร์จรถไฟฟ้าที่พุ่งสูงนั้นมีราคาที่ถูกลง ช่วยลดคาร์บอนฟุตพรินต์จากการขุดเจาะ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
