ประเทศอื่นนับคะแนนเลือกตั้งยังไง ?

วันนี้เชื่อว่าทุกคนคงตั้งใจที่จะไปใช้สิทธิ์เลือกตั้ง และรอคอยดูว่าใครจะเป็นนายกคนที่ 33 ของประเทศไทยเรา ถ้าพูดถึงการเลือกตั้ง ภาพจำของพวกเราคือการเข้าคูหาไปกากบาท เลือกพรรคที่มั่นใจที่สุดเพียงหนึ่งเดียว แล้วรอลุ้นเจ้าหน้าที่ขานคะแนนหน้ากระดาน

แต่ถ้าลองมองภาพให้กว้างขึ้น เราจะพบว่า ‘การเลือกตั้ง’ นั้นมีหน้าตาหลากหลายรูปแบบมาก บางประเทศใช้เทคโนโลยีสุดล้ำ บางประเทศเน้นความคลาสสิกที่คาดไม่ถึง วันนี้ BT beartai ขอหยิบยก 5 ประเทศ มาให้ดูกัน ว่าแต่ละประเทศมีวิธีเลือกและวิธีนับคะแนนยังไงกันบ้าง

ญี่ปุ่น

วิธีเลือกคือที่นี่ไม่มีช่องให้กากบาท ผู้มีสิทธิ์ต้องจับปากกา ‘เขียนชื่อผู้สมัคร’ หรือชื่อพรรคลงไปในบัตรด้วยลายมือตัวเอง เพื่อแสดงเจตจำนงที่แน่วแน่ ถึงจะเขียนมือแต่ตอนนับคะแนนไฮเทคมาก เจ้าหน้าที่จะใส่บัตรเข้าเครื่องนับที่มีระบบ OCR สแกนอ่านลายมือ แล้วเครื่องจะคัดแยกบัตรลงตะกร้าของแต่ละคนให้อัตโนมัติด้วยความเร็วสูง

แกมเบีย

วิธีเลือกคือเดินตัวเปล่าเข้าคูหา ชอบใครก็หย่อนลูกแก้วลงไปในถังเหล็กประจำพรรค มีเสียงระฆังยืนยันว่าโหวตแล้ว ส่วนวิธีนับก็แสนจะง่ายดายเทลูกแก้วออกมาใส่ถาดไม้ที่มีหลุม (เช่น ถาดละ 200 หลุม) เต็มถาดก็นับเป็น 200 คะแนนทันที ไม่ต้องกดเครื่องคิดเลขให้วุ่นวาย

อินเดีย

อินเดียเป็นประเทศที่มีจำนวนประชากรค่อนข้างเยอะ ถ้าใช้วิธีการเลือกหรือวิธีการนับที่ซับซ้อนก็คงต้องมีอดหลับอดนอนกันบ้าง แต่วิธีเลือกให้กดปุ่มเลือกผู้สมัครบนเครื่อง EVM (Electronic Voting Machine) วิธีนับก็ไวมาก แค่นำเครื่อง EVM มาเสียบสายเชื่อมต่อ แล้วกดปุ่ม ‘Result’ เครื่องจะประมวลผลและดึงผลรวมคะแนนออกมาได้ทันที

ออสเตรเลีย

ประเทศที่ให้สิทธิในการเลือกสุด ๆ มีตั้งหลายเบอร์ทำไมเราต้องเลือกแค่ 1 เดียว วิธีเลือกคือไม่ได้เลือกแค่เบอร์เดียว แต่ต้องเขียนตัวเลข ‘เรียงลำดับความชอบ’ เช่นอันดับ 1, 2, 3, … ลงในบัตร

วิธีนับก็ง่าย ๆ รอบแรกนับคะแนนเบอร์ 1 ก่อน ถ้ายังไม่มีใครได้เกิน 50% เขาจะตัดคนที่ได้ที่โหล่ออก แล้วนำคะแนนในบัตรใบนั้นไปเท ให้กับลำดับถัดไปที่เจ้าของบัตรเลือก ทำวนไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะมีคนชนะเกินครึ่งครับ

สหรัฐฯ

มาถึงประเทศมหาอำนาจกันบ้าง วิธีการเลือกตั้งจะใช้ปากการะบายทึบในวงกลม เหมือนฝนกระดาษคำตอบข้อสอบ แล้วสอดบัตรเข้าเครื่องสแกนหน้าคูหา แต่บางรัฐจะเป็นวิธีการจิ้มจอเพื่อพิมพ์กระดาษ หรือกดโหวตผ่านเครื่อง

ส่วนวิธีนับก็จะมีเครื่องสแกน จะอ่านค่าและบันทึกคะแนนทันทีที่เราหย่อนบัตร พอปิดหีบเจ้าหน้าที่ก็แค่กดพิมพ์ยอดรวมส่งผลไปส่วนกลาง โดยยังเก็บกระดาษไว้ตรวจสอบย้อนหลังได้ ในสหรัฐฯ หลายรัฐใช้เครื่องสแกนกระดาษ (Optical scan) เพื่อนับคะแนนโดยเลือกบนกระดาษจริง และเครื่องสแกนจะช่วยนับ 

แต่แต่ละรัฐ มีกลไกและการนับต่างกัน บางรัฐยังใช้เครื่องนับอิเล็กทรอนิกส์, บางรัฐนับด้วยมือเพิ่ม, มีมาตรการ Audit แบบสุ่ม ฯลฯ โดยระบบไม่เหมือนกันทั่วประเทศ

สุดท้ายจะเห็นว่าไม่มีระบบไหนดีที่สุด แต่ละประเทศต่างเลือกใช้วิธีที่เหมาะกับบริบท วัฒนธรรม และจำนวนประชากรของตัวเอง เพื่อให้เสียงของประชาชนสะท้อนออกมาได้ชัดเจนที่สุดนั่นเอง ประเทศไทยเราเองก็เช่นกันที่มีการนับคะแนนคล้ายคลึงกับประเทศไต้หวัน ทุกคนมองว่าประเทศไหนจัดการการนับคะแนนได้ดีที่สุด ลองคอมเมนต์มาพูดคุยกัน