วงการแพทย์กำลังจะมีเครื่องมือสุดล้ำที่หน้าตาคล้ายปลาสเตอร์ยา แต่ข้างในบรรจุ ‘เข็มขนาดไมโคร’ (Microneedle) ซึ่งสามารถทำหน้าที่เก็บเซลล์ภูมิคุ้มกันและสัญญาณต่าง ๆ จากผิวหนังได้โดยไม่ต้องเจาะเลือดหรือผ่าตัดชิ้นเนื้อให้เจ็บตัว จากผลการทดสอบเบื้องต้น ชี้ให้เห็นว่าเทคโนโลยีนี้ อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการเฝ้าติดตามระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์
แผ่นแปะที่ไม่ต้องง้อการผ่าตัด
ทีมนักวิจัยจาก The Jackson Laboratory (JAX) ร่วมกับ MIT ได้พัฒนาแผ่นแปะเข็มไมโคร ที่ทำงานเลียนแบบปลาสเตอร์ยา ซึ่งความเจ๋งของมันคือสามารถตรวจจับสัญญาณการอักเสบได้ภายในไม่กี่นาที และเก็บเซลล์ภูมิคุ้มกันเฉพาะทางได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง และที่สำคัญคือไม่เจ็บ และไม่ทิ้งรอยแผลเป็นเหมือนการเจาะตรวจแบบเดิม ๆ
ปัจจุบันเริ่มมีการนำแผ่นแปะนี้ไปใช้ศึกษาการทำงานของภูมิคุ้มกัน ที่สัมพันธ์กับความร่วงโรยตามวัย รวมถึงโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง อย่างโรคด่างขาวและโรคสะเก็ดเงิน
ซึ่งในอนาคตเราอาจได้เห็นการใช้แผ่นแปะนี้ติดตามผลของวัคซีน การติดเชื้อ รวมไปถึงรักษามะเร็งด้วย โดยวิธีการก็คือใช้ควบคู่ไปกับการตรวจเลือดเพื่อความแม่นยำที่มากขึ้น
วิธีการใช้
วิธีการใช้ก็ไม่ยาก แค่แปะไว้ 15-30 นาที ก็เพียงพอที่จะรู้ว่าเกิดอะไรขึ้นในร่างกายเรา ดร. ซาซาน จาลิลี (Sasan Jalili) วิศวกรชีวการแพทย์จาก JAX อธิบายว่า
ปกติแล้วเซลล์ภูมิคุ้มกันที่สำคัญหลายชนิด ไม่ได้ลอยอยู่ในกระแสเลือด แต่อาศัยและทำงานอยู่ในเนื้อเยื่ออย่างผิวหนัง การจะเข้าถึงเซลล์เหล่านี้ มักต้องอาศัยการตัดชิ้นเนื้อ ซึ่งเป็นเรื่องลำบากโดยเฉพาะในจุดที่บอบบางหรือมองเห็นชัดอย่างใบหน้าและลำคอ รวมถึงในการที่ต้องตัดชิ้นเนื้อกลุ่มผู้ป่วยสูงวัยและเด็กเล็ก
ซึ่งแผ่นแปะนี้จะอาศัยกลไกธรรมชาติของเซลล์ที่มีหน้าที่เปรียบเสมือนยามเฝ้าผิวหนัง เมื่อแผ่นแปะถูกกระตุ้นด้วยสารก่อภูมิต้านทานจำนวนเล็กน้อย เซลล์เหล่านี้จะส่งสัญญาณเรียกจากกระแสเลือดมาที่ผิวหนัง ทำให้นักวิจัยสามารถเก็บตัวอย่างมาวิเคราะห์จำนวนและประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันได้
ผ่านการรับรองจาก FDA
ตัวแผ่นแปะนี้ทำจากโพลีเมอร์ ซึ่งผ่านการรับรองจาก FDA เคลือบด้วยไฮโดรเจลที่สกัดจากสาหร่ายทะเลเพื่อช่วยดูดซับเซลล์และของเหลวจากชั้นผิวหนัง เนื่องจากเข็มเหล่านี้สั้นมากจนสัมผัสแค่ผิวชั้นบนสุด จึงไม่โดนเส้นประสาทหรือเส้นเลือด ทำให้ผู้ป่วยแทบไม่รู้สึกระคายเคืองเลย
อย่างไรก็ดี ในอนาคตอันใกล้ เทคโนโลยีนี้อาจพัฒนาไปจนถึงขั้นที่ผู้ป่วยสามารถตรวจเช็กภูมิคุ้มกันเองได้ที่บ้าน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคผิวหนังที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน นอกจากนี้ นักวิจัยยังมองถึงการปรับใช้แผ่นแปะในบริเวณเนื้อเยื่ออ่อนอย่างในช่องปากหรือโพรงจมูก เพื่อศึกษาการตอบสนองของร่างกายในส่วนอื่น ๆ เพิ่มเติมได้
การมาถึงของแผ่นแปะจิ๋วนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องของความสะดวกสบาย แต่คือการเปิดประตูสู่การวินิจฉัยโรคที่รวดเร็วและแม่นยำ เพิ่มทางเลือกของการรักษาได้ยิ่งขึ้นในอนาคต
