ดูแลดีไม่มีเหงา ! ElliQ หุ่นยนต์ช่วยดูแลผู้สูงอายุ เตือนทานยา พูดคุย เล่นเกมเป็นเพื่อนได้

สิ่งสำคัญของความก้าวหน้าของเทคโนโลยีคือการที่ไม่ทิ้งใครบางคนไว้ข้างหลัง โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุหรือเบบี้บูมเมอร์ ที่ลูกหลานจะอุ่นใจเมื่อออกไปทำงานหรือไม่อยู่บ้าน หากมีหุ่นยนต์ดิจิทัลช่างจ้อ อย่าง ElliQ ที่ถูกสร้างมาเพื่อช่วยเหลือผู้สูงอายุ เหมือนหลานสาวอีกคน

แล้วทำไมถึงเหมือนเป็นหลานสาว ? จริง ๆ นั่นเพราะชื่อของ ElliQ มีที่มาจากคำว่า Elli ซึ่งเป็นชื่อของเทพเจ้าแห่งวัยชราในตำนานนอร์ส ส่วน Q มาจาก EQ (Emotional Quotient) หรือความฉลาดทางอารมณ์ ซึ่งสะท้อนเป้าหมายหลักของมันที่เน้นการเป็นเพื่อนมากกว่าเป็นแค่เครื่องจักร จุดเด่นเลยจะอยู่ที่เรื่องความใส่ใจ ที่เหมาะมาก ๆ กับการดูแลผู้สูงอายุที่อาจจะมีอาการหลงลืมหรือต้องการให้ใครสักคนพูดเรื่องเดิมซ้ำ อีกทั้งความเหงายังเป็นปัญหาสำคัญในผู้สูงอายุที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคภัยและอัตราการเสียชีวิต

ดีไซน์และรูปร่างของหุ่นยนต์ ElliQ

หุ่นยนต์ ElliQ ได้รับการพัฒนาขึ้นในปี 2017 และเปิดตัวเชิงพาณิชย์ในปี 2022 รูปลักษณ์ของ ElliQ สูงประมาณ 1 ฟุต ดูคล้ายกับโคมไฟจิ๋วที่มีแท็บเล็ตอยู่ข้าง ๆ ส่วน “หัว” ทรงกลมสามารถเคลื่อนไหวและส่องแสงได้ขณะพูด 

ความพิเศษที่ทำให้ ElliQ ต่างจาก Google Home หุ่นยนต์ทำความสะอาดที่เราสามารถสั่งงานได้ด้วยเสียง คือความสามารถในการเริ่มคุยก่อน ตลอดทั้งวันมันจะคอยทักทาย ชวนคุย หรือชวนทำกิจกรรมโดยที่เราไม่ต้องเรียกชื่อ ต่างจาก AI อื่น ๆ ที่ผู้ใช้งานต้องเป็นฝ่ายทักก่อน ซึ่งฟีเจอร์นี้เป็นหัวใจสำคัญในการลดความโดดเดี่ยวของผู้สูงอายุที่ต้องอยู่บ้านคนเดียว

ฟีเจอร์ผู้ช่วยดูแลที่โดดเด่น

หนึ่งในฟีเจอร์ที่ลูกหลานต้องประทับใจคือระบบ Caregiver Ecosystem ผ่านแอปพลิเคชัน ElliQ Connect โดยผู้ดูแลจะได้รับรายงานสุขภาพทั่วไป และสามารถตั้งค่าการเตือนต่าง ๆ ได้จากระยะไกล อาทิ

• การเตือนทานยา ElliQ ไม่ใช่แค่ส่งเสียงเตือนแล้วเงียบไป แต่มันจะคอยตามถามจนกว่าผู้ใช้งานจะยืนยันว่าทานยาเรียบร้อยแล้วจริง ๆ
• ElliQ มักจะชอบชวนให้ลองทำกิจกรรมฝึกสมอง ทดสอบการทรงตัว หรือแม้แต่การฝึกสมาธิ เพื่อให้กิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุไม่น่าเบื่อและส่งผลดีต่อสุขภาพ

และที่ขาดไม่ได้ อีกหนึ่งฟีเจอร์ที่โดดเด่นอย่าง “บันทึกความทรงจำ” ช่วยให้ผู้สูงอายุได้เล่าเรื่องราวในอดีตให้ ElliQ ฟังเพื่อบันทึกไว้เป็นประวัติส่วนตัว แถมมันยังเก่งเรื่องการค้นหาเพลงเก่า ๆ ที่หาฟังได้ยากมาเปิดให้ฟัง เพื่อสร้างบรรยากาศแห่งความสุข ความทรงจำของผู้สูงอายุได้อีกด้วย

ข้อจำกัดของหุ่นยนต์ ElliQ 

แม้จะเป็นผู้ช่วยที่ยอดเยี่ยม แต่ ElliQ ยังมีจุดที่ผู้ใช้ต้องรู้ไว้ อย่างแรกคือ ElliQ ไม่ใช่เครื่องมือฉุกเฉิน มันไม่สามารถที่จะโทรหาเบอร์ฉุกเฉินหรือ 191 ได้หากเกิดอุบัติเหตุหกล้ม ซึ่งต่างจากอุปกรณ์บางประเภทที่เน้นด้านความปลอดภัยโดยเฉพาะ และจุดที่เป็นข้อกังวลคือเรื่องความเป็นส่วนตัว เพราะการที่หุ่นยนต์ต้องตรวจจับสภาพแวดล้อมตลอดเวลา ข้อมูลภาพและเสียงจะถูกเก็บไว้โดยบริษัทตามนโยบายความเป็นส่วนตัว ซึ่งอาจเป็นประเด็นสำหรับครอบครัวที่เคร่งครัดเรื่องนี้ และเรื่องสุดท้ายด้วยความช่างจ้อของมันอาจดูน่ารำคาญในบางครั้ง จนอาจจะต้องบอกให้มันเงียบหรือกดปิดการทำงานชั่วคราว

ถ้าหลาน ๆ บ้านไหนต้องการให้ ElliQ มาอยู่เป็นเพื่อนคลายเหงาคอยดูแลคุณปู่คุณย่า ราคาค่าตัวของเจ้าตัวนี้ 250 เหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 8,000 บาท) และค่าสมาชิกรายเดือนอีก 50 เหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 1,900 บาท)

ElliQ อาจไม่ใช่ของเล่นราคาถูก แต่สำหรับครอบครัวที่ลูกหลานไม่ได้อยู่ใกล้ชิด และต้องการตัวช่วยช่างเจรจา เพื่อดูแลทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจของผู้ใหญ่ที่รัก ก็อาจเป็นคำตอบที่คุ้มค่าในฐานะเพื่อนใหม่ที่จะไม่ยอมให้ใครต้องเหงาอยู่ในบ้านเพียงลำพัง อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างลูกหลานกับผู้สูงอายุภายในบ้านยังคงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อเติมเต็มจิตใจที่ไม่มีเทคโนโลยีไหนทดแทนได้