ถ้าเธอไป ฉันก็จะไป เพราะล่าสุดจีนได้ส่งนักบินอวกาศ 3 คนขึ้นไปยังสถานีอวกาศเทียนกง โดยจะมีหนึ่งคนที่จะต้องฝังตัวอยู่บนนั้นยาวถึง 1 ปีเต็ม ! ซึ่งถือเป็นสถิติใหม่ของประเทศจีน โดยเป้าหมายหลักเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของร่างกายมนุษย์เมื่อต้องอยู่ในอวกาศเป็นเวลานาน เตรียมความพร้อมสำหรับการส่งคนไปเหยียบดวงจันทร์ให้ได้ภายในปี 2030
ภารกิจและลูกเรือเสินโจว-23
ยานเสินโจว-23 (Shenzhou-23) ถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศเมื่อเวลา 23.08 น. ตามเวลาท้องถิ่น (15.08 น. ตามเวลามาตรฐานกรีนิช) ด้วยจรวดขนส่งลองมาร์ช-2เอฟ วาย23 (Long March-2F Y23) จากศูนย์ปล่อยดาวเทียมจิ่วเฉวียนทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน โดยความน่าสนใจของลูกเรือชุดนี้คือ
หลี่ เจียอิง อดีตสารวัตรตำรวจฮ่องกง ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเพย์โหลด ซึ่งเป็นชาวฮ่องกงคนแรกที่ได้ร่วมภารกิจอวกาศของจีน
จู หยางจู้ (ผู้บัญชาการ) และ จาง หยวนจื่อ (นักบิน) ทั้งคู่มาจากกองพลนักบินอวกาศแห่งกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน
การอยู่บนอวกาศ 1 ปี ถือเป็นภารกิจที่ยาวนานที่สุดครั้งหนึ่งของโลก (แม้จะยังไม่ทำลายสถิติ 14 เดือนครึ่งที่นักบินอวกาศรัสเซียทำไว้เมื่อปี 1995 ก็ตาม) ซึ่งทางจีนจะประเมินความคืบหน้าของภารกิจอีกครั้งว่าจะให้ใครเป็นผู้อยู่ต่อให้ครบปี
สหรัฐฯ ว่าไง ? เมื่อจีนเร่งเครื่องแซง
จังหวะการปล่อยยานครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงการเร่งเครื่องแข่งกันกันไปเหยียบดวงจันทร์ระหว่างจีนกับสหรัฐฯ อย่างชัดเจน จนสหรัฐฯ เคยออกมาเตือนว่า จีนอาจมีแผนจะเข้าไปตั้งรกรากและขุดทรัพยากรบนนั้น
ฝั่งนาซาของสหรัฐฯ เอง ก็ตั้งเป้าจะส่งคนไปลงไปเหยียบดวงจันทร์ในภารกิจอาร์ทิมิสให้ได้ในปี 2028 ซึ่งเร็วกว่าเป้าหมายของจีน 2 ปี โดยหวังจะสร้างฐานที่มั่นระยะยาว เพื่อปูทางไปสู่ดาวอังคาร แถมเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา นักบินอวกาศนาซา 4 คนเพิ่งสร้างประวัติศาสตร์ในภารกิจอาร์ทิมิส 2 (Artemis II) บินโคจรรอบดวงจันทร์ไปได้ไกลกว่ามนุษย์คนไหน ๆ ในรอบครึ่งศตวรรษ ซึ่งตามไทม์ไลน์นอกเหนือจาก Artemis II แล้ว นาซายังมีกำหนดการจะปล่อยตัวอย่างต่อเนื่องทุกปีต่อในภารกิจสำรวจ ตั้งแต่การตรวจสอบวงโคจรต่ำ (Artemis III) การลงจอดบนดวงจันทร์ (Artemis IV) และการสำรวจซ้ำหลังการลงจอดในภารกิจก่อนหน้า (Artemis V) อ่านเพิ่มเติมได้ที่ เปิดไทม์ไลน์ Artemis ภารกิจพิชิตดวงจันทร์ นอกจากจาก Artemis V แล้ว ยังมีจรวดสตาร์ชิป (Starship) ของสเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ที่เพิ่งทดสอบบินแบบไร้คนขับได้สำเร็จเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา ทำให้สิ่งเหล่านี้น่าจะเป็นกุญแจสำคัญในการส่งภารกิจของนาซาไปดวงจันทร์ในอนาคต
ความท้าทายของจีนก่อนถึงเส้นตายปีใน 2030
จีนเหลือเวลาอีกไม่ถึง 4 ปีสำหรับเป้าหมายใหญ่ งานนี้ถือว่าท้าทายมาก เพราะต้องพัฒนาฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ใหม่ทั้งหมด เพื่อให้มั่นใจว่านักบินอวกาศที่เคยชินกับความปลอดภัยบนวงโคจรระดับต่ำของสถานีเทียนกงจะสามารถเปลี่ยนผ่านไปลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์ที่มีความเสี่ยงสูงกว่าได้อย่างปลอดภัย
โดยในภารกิจที่ผ่านมา อย่างภารกิจเสินโจว มักจะส่งนักบินอวกาศไปประจำการรอบละ 6 เดือนมาตั้งแต่ปี 2021 และตอนนี้ก็กำลังฝึกนักบินอวกาศปากีสถาน 2 คน ซึ่งอาจมีสิทธิ์ได้ไปเยือนเทียนกงแบบระยะสั้น ๆ ภายในปีนี้ด้วย
ก่อนหน้านี้ภารกิจเสินโจว-22 ต้องรีบปล่อยขึ้นไปก่อนกำหนดเมื่อเดือนพฤศจิกายน เพื่อขึ้นไปรับตัวลูกเรือ 3 คนจากยานเสินโจว-20 กลับโลก หลังจากยานโดนเศษขยะอวกาศพุ่งชนจนเสียหาย
แม้ว่าจีนจะเคยส่งแค่หุ่นยนต์ไปดวงจันทร์ แต่ในเดือนมิถุนายน 2024 จีนก็เพิ่งตอกย้ำความล้ำหน้าด้วยการเป็นชาติแรก ที่เก็บตัวอย่างดินจากมุมไกล ๆ ของดวงจันทร์กลับมาได้สำเร็จ
เป้าหมายฐานทัพถาวรและการทดลอง
ทว่าหากจีนทำสำเร็จในปี 2030 เป้าหมายต่อไปคือการสร้างฐานทัพถาวรบนดวงจันทร์ร่วมกับรัสเซียภายในปี 2035 ซึ่ง อู๋ เวยเหริน (Wu Weiren) Chief Designer ของโครงการสำรวจดวงจันทร์จีน (Chinese Lunar Exploration Program) ก็ได้แย้มไว้ว่ากรอบเวลาปี 2030 ที่ประกาศออกมาน่ะ ถือเป็นการประเมินแบบเผื่อเวลาไว้แล้ว
เพราะในตลอดปีที่ผ่านมา จีนเดินหน้าทดสอบความปลอดภัยของอุปกรณ์รัว ๆ ทั้งจรวดขนส่งขนาดหนักลองมาร์ช-10, ยานอวกาศเมิ่งโจว (Mengzhou) และยานลงจอดหลานเยว่ (Lanyue) โดยในเที่ยวบินเสินโจว-23 นี้ จะมีการทดสอบระบบเชื่อมต่อยานอัตโนมัติ แบบรวดเร็วกับสถานีเทียนกงเป็นครั้งแรก เพื่อจำลองการทำงานของยานเมิ่งโจวและหลานเยว่ที่จะต้องไปเชื่อมต่อกันที่วงโคจรของดวงจันทร์
นอกจากนี้ นักวิทยาศาสตร์จะเก็บข้อมูลผลกระทบจากการสัมผัสรังสี การสูญเสียมวลกระดูก และความเครียดในอวกาศ ที่สำคัญสื่อของรัฐบาลจีนยังรายงานว่า จีนกำลังทำการทดลองมนุษย์ในรูปแบบ ‘ตัวอ่อนเทียม’ ในอวกาศเป็นครั้งแรกของโลก โดยได้ส่งตัวอย่างสเต็มเซลล์ไปให้ลูกเรือเสินโจว-22 ตั้งแต่ต้นเดือน เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการอยู่อาศัย เอาชีวิตรอด รวมไปถึงระบบสืบพันธุ์ของมนุษย์ในอวกาศระยะยาวอีกด้วย
