หลายคนน่าจะเคยได้ยินคำเตือนว่า “ห้ามเล่นมือถือระหว่างชาร์จ เดี๋ยวแบตฯ เสื่อม” จนกลายเป็นความเชื่อที่บอกต่อกันมานาน แต่จริง ๆ แล้ว การเล่นมือถือระหว่างชาร์จ ไม่ใช่ตัวการหลักที่ทำให้แบตฯ เสื่อม เพราะอายุของแบตเตอรี่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งจำนวนรอบการชาร์จ การปล่อยให้แบตฯ ชาร์จจนเต็ม 100% ค้างไว้เป็นเวลานาน และการใช้งานที่ทำให้เครื่องร้อนต่อเนื่องมากกว่า
สมาร์ตโฟนในปัจจุบันใช้ แบตเตอรี่ตระกูลลิเทียมไอออน (Lithium-ion) ซึ่งสิ่งที่ทำให้แบตฯ เสื่อมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คือ การใช้งานและจำนวนรอบการชาร์จ (Charge Cycle) เพราะทุกครั้งที่เราใช้แบตฯ จนหมดแล้วชาร์จใหม่ ก็จะนับเป็นส่วนหนึ่งของอายุแบตฯ ยิ่งใช้งานมือถือหนัก แบตฯ ก็ยิ่งหมดไว และยิ่งต้องชาร์จบ่อย อายุการใช้งานของแบตฯ ก็จะค่อย ๆ ลดลงตามปกติ แต่อายุการใช้งานจะยิ่งลดมากขึ้นหากแบตเตอรี่ร้อน หรือชาร์จจนเต็ม 100% ค้างไว้
ความร้อน ถือเป็นอีกปัจจัยที่เร่งให้แบตฯ เสื่อมเร็วขึ้น แต่สำหรับการใช้งานทั่วไป ผลกระทบไม่มากนัก เพราะสมาร์ตโฟนยุคใหม่มีระบบจัดการแบตเตอรี่ (Battery Management System) ที่คอยควบคุมการชาร์จ ป้องกันการชาร์จเกิน รวมถึงช่วยจัดการอุณหภูมิระหว่างใช้งานได้ดีขึ้น สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือการใช้งานหนักจนเครื่องร้อนจัดเป็นเวลานาน เช่น เล่นเกมกราฟิกสูงหรือเรนเดอร์วิดีโอระหว่างชาร์จ เพราะจะทำให้ทั้งความร้อนและการใช้พลังงานเพิ่มขึ้น ซึ่งในมือถือบางรุ่นจะมีความสามารถข้ามการชาร์จแบตเตอรี่ (Bypass Charing) เพื่อตัดการชาร์จแบตเตอรี่ระหว่างใช้งานได้ เหมาะสำหรับใครที่เล่นเกมนาน ๆ
ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำว่า หากจำเป็นต้องใช้มือถือระหว่างชาร์จ ก็ใช้งานทั่วไปได้ เช่น ตอบแชต เล่นโซเชียล หรือดูวิดีโอ แต่ถ้าเริ่มรู้สึกว่าเครื่องร้อนผิดปกติ โดยเฉพาะตอนเล่นเกมหรือใช้งานหนัก ก็ควรพักเครื่องสักหน่อย หรือถอดเคสที่ระบายความร้อนได้ไม่ดี เพื่อช่วยลดอุณหภูมิ
อีกเรื่องที่หลายคนสงสัยคือ การชาร์จแบตฯ ข้ามคืน ทำให้แบตฯ เสื่อมจริงไหม คำตอบคือจริง มือถือรุ่นใหม่จึงมีระบบจัดการการชาร์จอัตโนมัติ ทั้งการตั้งให้จำกัดการชาร์จไว้ที่ 80–90% หรือชะลอการชาร์จให้เต็มจนใกล้เวลาที่ผู้ใช้จะตื่น เพื่อลดระยะเวลาที่แบตเตอรี่ค้างอยู่ที่ 100% ซึ่งอาจช่วยถนอมอายุแบตฯ ในระยะยาวได้ เพราะเมื่อแบตเตอรี่ถูกชาร์จระดับ 90% ขึ้นไป จะทำให้เกิดแรงดันไฟฟ้าในเซลล์สูงขึ้น ทำให้โครงสร้างเคมีภายในเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
สรุปก็คือ การเล่นมือถือระหว่างชาร์จทำให้แบตฯ เสื่อมจริง แต่ก็ไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่มีผลกับอายุแบตฯ ปัจจัยที่เจอเป็นหลักจะเป็นชาร์จบ่อย หรือการปล่อยให้เครื่องร้อนต่อเนื่องเป็นเวลานาน ถ้าใช้งานอย่างพอดี ไม่เล่นหนักจนเครื่องร้อน และถ้ามีเปิดฟีเจอร์จำกัดการชาร์จไว้ที่ 80–90% ก็เป็นอีกวิธีที่ช่วยให้แบตฯ มีอายุการใช้งานได้นานขึ้น
