One Flew Over the Cuckoo’s Nest หรือ บ้าก็บ้าวะ คือหนึ่งในหนังออสการ์ที่สร้างความประทับใจและเป็นอมตะถึงวันนี้ โดยเฉพาะการที่มันเอาโรงพยาบาลจิตเวชมาเป็นกลไกในการวิพากษ์รัฐบาลและการเดินเรื่องที่มีทั้งอารมณ์ขันและฉากจบสุดสะเทือนใจพร้อมการแสดงอันสุดยอดของ แจ็ก นิโคลสัน ในบท แม็ก เมอร์ฟี คนบ้าหัวขบถ และแน่นอน หลุยส์ เฟลตเชอร์ ในบทพยาบาลแรตเช็ดจนทั้งคู่ได้ควงคู่กันรับรางวัลนักแสดงนำชายและนักแสดงนำหญิงไปครอง
แต่กระนั้นหนังเองก็นำเสนอในมุมมองของคนบ้าที่กำลังต่อสู้กับอำนาจปกครองของเหล่าพยาบาลเป็นใหญ่โดยไม่เคยให้เราได้รู้จักที่มาที่ไปของเหล่าพยาบาลผู้ครองอำนาจโดยเฉพาะ แรตเชด เลย ดังนั้น ไรอัน เมอร์ฟี โปรดิวเซอร์มือทองที่มักเล่นเรื่องราวประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจจึงหยิบจับคาแรกเตอร์ของ แรตเชด มาเล่าถึงจุดกำเนิดของพยาบาลสุดอำมหิตรายนี้
ใน Ratched บอกเล่าถึงเส้นเรื่องหลักคือ มิลเดรด แรตเชด (ซาราห์ พอลสัน) อดีตพยาบาลสาวที่เคยปฏิบัติงานในสงครามได้เดินทางมาสู่สถาบันจิตเวชลูเซียของหมอฮาโนเวอร์ (จอน จอน บริโอนส์) นายแพทย์ผู้มีความลับสุดอันตราย โดยในระยะแรกของการดำเนินกิจการทั้งมิลเดรด และ ฮาโนเวอร์ จำต้องสู้รบปรบมือกับทั้งผู้ว่าจอร์จ นิวเบิร์น (วินเซนต์ โดโนฟริโอ) ที่พยายามหาประโยชน์จากสถาบันจิตเวชแห่งนี้ รวมถึงการก้าวเข้ามาของเอ็ดมันด์ โทลเลอสัน (ฟินน์ วิตทรอก) นักโทษคดีฆ่าบาทหลวงที่กุมความลับของมิลเดรด
โดยรูปรอยการดำเนินเรื่องของ Ratched แล้วก็คงต้องบอกว่ามันเดินตามรูปแบบการเล่าเรื่องเหมือน American Horror Story หรือ American Crime Story ซีรีส์สยองและซีรีส์ฆาตกรรมที่หยิบจับองค์ประกอบของเหตุการณ์จริงและการวิพากษ์สังคมประวัติศาสตร์อเมริกันตามสไตล์ของไรอัน เมอร์ฟี แบบชัดทั้งภาพ เสียงและกลิ่นอาย ซึ่งนั่นทำให้เรื่องราวของแรตเชดไม่ได้วนเวียนกับแค่พฤติกรรมอำมหิตของตัวละครเท่านั้นแต่มันยังวิพากษ์ทั้งการแพทย์และอคติทางเพศที่ฝังรากลึก
โดยเฉพาะการเชื่อมโยงพฤติกรรมรักร่วมเพศที่ถูกมองว่าเป็นความผิดปกติทางจิตของผู้ป่วย ดังนั้นเราจึงเห็นการพยายามรักษาอาการรักร่วมเพศของเลสเบียนด้วยการวารีบำบัดฉบับสยองแช่ทั้งน้ำร้อนจัดจนผิวพองและจับมาแช่น้ำแข็งทรมานร่างกายเพื่อให้เห็นความบิดเบี้ยวของทัศนคติการมองโรคของการแพทย์ยุคก่อนไปจนถึงความสยดสยองและเสียวสันหลังของการรักษายุคค้นหาทางเทคโนโลยีทั้งการใช้ที่เจาะน้ำแข็งตอกเข้ากระโหลกเพื่อรักษาเส้นประสาทไปจนการสะกดจิตเพื่อรักษาโรคจิตเภท (Schizophrenia)
และก็เหมือนในซีรีส์ยี่ห้อไรอัน เมอร์ฟี ที่ตัวละครมักวนเวียนอยู่กับเรื่อง กิเลส ตัณหาและความกระหายอำนาจที่นำไปสู่ด้านมืด โดยเฉพาะตัวละครแรตเชดที่ซีรีส์ทำการบ้านคาแรกเตอร์ของเธอจาก One Flew Over The Cookoo’s Nest มาดีมากทั้งพฤติกรรมเกลียดผู้ป่วยที่ได้อธิบายทั้งในแง่ความสัมพันธ์กับผู้ป่วยในเรื่องและรสนิยมทางเพศและมันยังอธิบายสาเหตุที่ว่าทำไมโรงพยาบาลจิตเวชลูเซียถึงมีแต่พยาบาลล้วน ๆ
การแสดงของ ซาราห์ พอลสัน แทบจะเป็นกระดูกสันหลังและเซ็ตโทนการเล่าเรื่องได้อย่างดีเยี่่ยม เธอทำให้พยาบาลแรตเชดมีทั้งด้านที่ขมขื่นจากประสบการณ์วัยเด็กรวมถึงความลับสุดอำมหิตที่บอกใครไม่ได้ที่ช่วยให้เราไม่มองแรตแชดในแง่ร้ายจนเกินไป และยังต้องชื่นชมบรรดานักแสดงสมทบระดับพระกาฬอย่าง ซินเธีย นิกสัน ในบทเกวนโดลิน บริก เลขาผู้ว่าที่หลงรักแรตเชดหัวปักหัวปำที่เป็นเหมือนตัวละครที่ดึงด้านสว่างและความเปราะบางของแรตเชดออกมา และรวมถึง จูดี เดวิส ในบทพยาบาลเบ็ตซี บัคเก็ตที่ขโมยซีนในทุกฉากที่ออกมาจริง ๆ
นอกจากนี้หนังยังได้ ชารอน สโตน อดีตเซ็กซี่สตาร์ตัวแม่มารับบท เลนอร์ ออสกูด มาเฟียหญิงที่จ้างวานคนไปฆ่าหมอฮาโนเวอร์หลังทำให้ลูกชายของเธอต้องสูญเสียแขนท้้ง 2 ข้างจากการรักษาที่ผิดพลาด ซึ่งก็สร้างสีสันให้เรื่องราวเข้มข้นได้เป็นอย่างดี
พิสูจน์อักษร : สุชยา เกษจำรัส
