โรมาง แกฟราส (Romain Gavras) คือชื่อของผู้กำกับเลือดใหม่ที่สร้างชื่อมาจาก MV เพลงดัง ๆ อย่าง ‘Bad Girls’ ของศิลปิน เอ็มไอเอ (M.I.A.) และบรรดาโฆษณาน้ำหอมแบบนึกถึงแบรนด์ไหน แกฟราส ทำมาหมดแล้ว และเมื่อปี 2018 เขาก็เพิ่งมีหนังเรื่องที่ 2 อย่าง ‘The World is Yours’ หนังคอมเมดี้อาชญากรรมลูกเล่นแพรวพราวฉายไป แต่ปี 2022 นี้เขากลับมาพร้อมกับ ‘Athena’ หนังไฮคอนเซ็ปต์สุดเดือดที่ว่ากันถึงสงครามชนชั้นที่ฝังรางลึกในสังคมฝรั่งเศส
หนังเริ่มต้นด้วยเสียงจากข่าวที่กล่าวถึงเหตุตำรวจรุมทำร้ายเด็กชายอายุเพียง 13 ปี และเมื่อเห็นทีว่าตำรวจจะปล่อยเกียร์ว่าง คาริม (รับบทโดย ซามี ซลีมาน Sami Slimane) จึงนำเหล่าประชาชนของชุมชนเคหะ เอธีนา บุกปล้นอาวุธและก่อสงครามกับทางการเพื่อหาตัวคนรับผิดชอบการตายของน้องชาย โดยมี อับเดล (รับบทโดย ดาลี เบนส์ซาลาห์ Dali Benssalah) ทหารที่เป็นพี่ชายของคาริมพยายามยุติเหตุนองเลือดดังกล่าวท่ามกลางไฟแค้นของประชาชนที่กำลังถูกโหมกระพือด้วยการกระทำของทางการ
หากวัดจากงานภาพอย่างเดียว ‘Athena’ คือภาพยนตร์ที่ท้าทายขีดจำกัดในการถ่ายทำแบบไร้ขอบเขตจริง ๆ หลายช็อตที่ถ่ายออกมารู้เลยว่าใช้ตากล้องที่มีทักษะสูงมาก ๆ โดยเฉพาะซีนเปิดเรื่องที่เบื้องหลังแสดงให้เห็นว่ามีการรับส่งกล้องกันแบบเสี่ยงตายแค่ไหน ไปจนถึงการดีไซน์ฉากสงครามที่มีทั้งพลุแฟลร์และระเบิด ก็ทำให้ภาพที่ออกมาดูอีพิค ยิ่งใหญ่และเต็มไปด้วยความรู้สึกที่ชวนให้นึกถึงสารเรื่องการต่อสู้ด้านชนชั้นที่งานภาพสื่อสารได้อย่างชัดเจนและลุ่มลึก
แต่ปัญหาสำคัญของ ‘Athena’ คงหนีไม่พ้นการปูพื้นข้อมูลหลายด้านที่เหมือน แกฟราสไม่ได้ให้ความสำคัญเท่าที่ควรโดยเฉพาะการบีบให้หนังเล่าผ่านมุมมองผู้คนในเคหะเอธีนาโดยไม่ได้ตัดสลับไปเล่าเรื่องราวของฝั่งตำรวจบ้างเลยว่ามีการสืบหาความจริงหรือไม่ มันเลยกลายเป็นว่าข้อเรียกร้องที่อยากได้ความจริงของคาริมยิ่งดูอ่อนปวกเปียกและไม่นำพาให้เราเชื่อและอยากเอาใจช่วยเท่าที่ควร
เพราะทั้งเรื่องเราจะเห็นแค่ว่า คาริมและพวกพยายามคิดกลยุทธิ์ที่เริ่มดาร์กขึ้นตั้งแต่รวบรวมอาวุธประจันบานกับตำรวจจนถึงการจับตำรวจมาเป็นตัวประกัน เหมือนคนขาดสติเข้าไปทุกที และยิ่งหนังวางจุดพลิกผันแบบเลี้ยวโค้งหักศอกขนาดนี้ก็ยิ่งทำให้เหตุและผลในการกระทำของตัวละครไม่มีพลังมากพอที่จะขับธีมเรื่องของความอยุติธรรมในสังคมให้ออกมาทรงพลังอย่างที่มันตั้งใจไว้ได้
แต่กระนั้นก็ต้องยอมรับว่าแม้ตัวเนื้อหาโดยรวมของมันจะยังไม่ลงตัวนัก แต่หากจับแยกส่วนจะพบว่ามันมีองค์ประกอบหลายอย่างเหลือเกินที่ยังทำให้ ‘Athena’ เป็นภาพยนตร์ที่ควรค่าแก่การรับชมทั้งการกำกับซีนแอ็กชันที่เรากล่าวถึงไปแล้ว ไปจนถึงการออกแบบการเล่าเรื่องที่พยายามเน้นการถ่ายแบบลองเทคจนเหมือนเราได้เข้าไปอยู่ร่วมการต่อสู้กับประชาชนชาวเคหะเอธีนาด้วย และยังมีการออกแบบตัวละครที่น่าสนใจหลายตัวโดยเฉพาะการมีอยู่ของ ดาลี เบนส์ซาลาห์ ที่รับบทอับเดล ทหารที่เป็นชาวเคหะเอธีนาที่ต้องเลือกทางเดินอันแสนยากลำบากทั้งหน้าที่การงานและการทวงความยุติธรรมเคียงบ่าเคียงไหล่กับพี่น้อง และเบนส์ซาลาห์ก็ให้การแสดงที่เราแทบละสายตาไม่ได้จริง ๆ
พิสูจน์อักษร : สุชยา เกษจำรัส
