ใช้ YouTube กันอยู่ทุกวัน แต่สังเกตไหมว่าโฆษณาแบบกดข้ามไม่ได้มีความยาวมากกว่าเมื่อก่อน แน่นอนว่ากระทบสุนทรียภาพในการชมคอนเทนต์ถึงขั้นที่ผู้ใช้งานโอดกันทั่วโลก แม้จะมีระบบ Supscription ของ YouTube Premium เพื่อตัดโฆษณาออกไป หรือใช้แอปฯ ทางเลือกอื่น ๆ แทนได้ แต่ในความจริง ไม่ใช่ทุกคนที่พร้อมจะจ่าย
และแม้ผู้ใช้งานจะไม่พอใจ แต่ก็ไม่มีใครหยุด YouTube จากการเพิ่มจำนวนโฆษณาหรือขยายเวลาโฆษณาที่กดข้ามไม่ได้ ซึ่งปัจจุบันยาวถึง 30 วินาที แต่ล่าสุดเวียดนามได้ลุกขึ้นมาตอบโต้ด้วยตัวกฎหมาย ที่บังคับให้การใช้งาน YouTube ภายในประเทศต้องกดข้ามโฆษณาได้ภายใน 5 วินาที
กฎหมายใหม่ของเวียดนาม คุมเข้มโฆษณาออนไลน์
สำหรับการเคลื่อนไหวที่เป็นประโยชน์แก่ประชาชนคนเสพสื่อในครั้งนี้ รัฐบาลเวียดนามได้ประกาศข้อบังคับใหม่เพื่อปกป้องผู้บริโภค โดยมีรายละเอียดสำคัญ คือ
- จำกัดเวลาโฆษณา โฆษณาในรูปแบบวิดีโอหรือภาพเคลื่อนไหวบน YouTube และแพลตฟอร์มออนไลน์อื่น ๆ จะต้องสามารถกดข้าม (Skip) ได้หลังจากผ่านไป 5 วินาที
- ห้ามกักตัวผู้ใช้ ห้ามแพลตฟอร์มบังคับให้ผู้ใช้ต้องรอคอยก่อนที่จะปิดโฆษณาแบบภาพนิ่ง (Static Ads)
โดยวันบังคับใช้ กฎระเบียบใหม่นี้จะมีผลบังคับใช้ในประเทศเวียดนามตั้งแต่วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2026 เป็นต้นไป
หลังจากมีการประกาศกฎนี้ออกมา กระแสตอบรับในโลกออนไลน์อย่าง Reddit แสดงให้เห็นว่าผู้ใช้ทั่วโลกต่างสนับสนุนมาตรการนี้ และอยากให้เกิดขึ้นในประเทศของตนเช่นกัน แม้ว่า YouTube อาจแก้เกมด้วยการเพิ่มจำนวน โฆษณาที่กดข้ามได้ให้มากขึ้นแทน แต่ก็นับว่าเป็นก้าวสำคัญที่ส่งสัญญาณว่า ประสบการณ์การรับชมที่ถูกยัดเยียดเกินไปนั้นควรได้รับการตรวจสอบ
ประสบการณ์โฆษณา YouTube ของคนไทย
สำหรับในประเทศไทย ประสบการณ์การดู YouTube ของผู้ใช้ส่วนใหญ่อยู่ในสภาวะจำยอม แม้จะเซ็งแต่ก็ทำอะไรไม่ได้ สุดท้ายก็ต้องรอให้โฆษณาเล่นจบไปเอง หรือขึ้นตัว Skip เพื่อให้กดได้
จากเดิมที่โฆษณากดข้ามไม่ได้มักจะอยู่ที่ 5-15 วินาที ปัจจุบันคนไทยเริ่มเจอโฆษณาแบบ 2 – 3 ตัวติดกัน หรือโฆษณาตัวเดียวที่ยาวถึง 30 วินาทีบ่อยขึ้น เนื่องจากการให้บริการโฆษณาของ YouTube สามารถทำได้ตั้งแต่ 6 วินาที, 15 วินาที, 30 วินาที, 1 นาที และ 3 นาที
นอกจากความยาวแล้วยังมีประเด็นของความถี่ที่ขัดจังหวะอารมณ์ บ่อยครั้งที่โฆษณาโผล่มาในช่วงจังหวะสำคัญของวิดีโอ หรือโผล่มาทุก ๆ 3-5 นาที ทำให้เสียอรรถรสในการรับชมอย่างมาก ถึงขั้นที่ยอมกดออกตัดใจไม่ดูแล้ว เนื่องจากเสียอารมณ์
ทำให้ผู้ใช้งานบางส่วนรู้สึกว่า YouTube พยายามบีบ ให้สมัคร Premium มากเกินไป จนบางครั้งรู้สึกเหมือนถูกละเมิดสิทธิในการเข้าถึงเนื้อหาฟรีที่เคยได้รับ
คนไทย “อยากเอาด้วย” ไหม กับกฎหมายแบบเวียดนาม ?
เชื่อว่าคำตอบของคนส่วนใหญ่คืออยากแน่นอน เพราะการรอ 5 วินาทีแล้วกดข้ามได้ เป็นจุดสมดุลที่คนรับได้ระหว่างการได้ดูฟรีกับการสนับสนุนแพลตฟอร์ม ถือว่าไม่นานเกินไป และรับได้ในแง่การยื่นหมูยื่นแมว
กฎหมายนี้จะคืนอำนาจให้ผู้ชมสามารถเลือกได้ว่าจะดูโฆษณานั้นต่อจนจบหรือไม่ แทนที่จะถูกบังคับให้นั่งดูสิ่งที่ไม่ได้สนใจนานถึงครึ่งนาที
แม้โฆษณาจะเป็นรายได้หลักของ Content Creator และแพลตฟอร์ม แต่การที่เวียดนามออกมาขีดเส้นใต้ว่า 5 วินาทีคือขีดจำกัด ถือเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจว่า ในอนาคตประเทศไทยหรือประเทศอื่น ๆ จะมีการออกกฎหมายมาคุ้มครองเวลาของผู้ใช้งานออนไลน์ในลักษณะนี้บ้างหรือไม่
