เตรียมเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ! หลังสหรัฐฯ-อิหร่านดีลพักรบสำเร็จ จับตาน้ำมันไทยจ่อลดราคา

แสงสว่างของวันสิ้นสุดสงครามเริ่มมีให้เห็น หลังการเจรจาพักรบระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่านเป็นไปอย่างราบรื่น สาระสำคัญของเงื่อนไขการเจรจาครั้งนี้คือการที่อิหร่านรับข้อเสนอ และเตรียมเปิดช่องแคบฮอร์มุซแล้ว นับเป็นสัญญาณบวกของสันติภาพตะวันออกกลาง ที่จะช่วยคลายล็อกต้นทุนน้ำมันทั่วโลก ขณะที่ไทยลุ้นปรับราคาน้ำมันลงหลังดีเซลเคยสร้างนิวไฮพุ่งทะลุ 50.54 บาทต่อลิตร (เมื่อ 5 เมษายน 2026 ที่ผ่านมา)

“สหรัฐฯ-อิหร่าน” ดีลพักรบประวัติศาสตร์ 

สงครามระหว่างอิหร่านกับอิสราเอลและสหรัฐฯ (พันธมิตรอิสราเอล) ลากยาวยืดเยื้อมาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ถ้านับมาจนถึงวันนี้เป็นเวลามากกว่าหนึ่งเดือนแล้วที่ผลกระทบลุกลามเป็นวงกว้างไม่ใช่เพียงแค่ความเสียหายและความสูญเสียระหว่างประเทศคู่ทำสงครามเท่านั้น แต่ยังสร้างวิกฤตพลังงานโลก หลังจากปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งแม้อิหร่านจะให้เรือชาติพันธมิตรสามารถแล่นผ่านไปได้ แต่กับสหรัฐฯ ไม่เป็นเช่นนั้น ทำให้สหรัฐฯ เองไม่ลดราวาศอก และยังสู้รบกับอิหร่านอย่างต่อเนื่อง เพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือสหรัฐฯ สามารถผ่านไปได้ 

ล่าสุดวันนี้ 8 เมษายน 2026 ผลจากการประสานงานทางการทูตโดยนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชะรีฟ (Shehbaz Sharif) และจอมพล อาซิม มูนีร์ (Asim Munir) แห่งปากีสถาน ส่งผลให้มีการประกาศระงับปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่านเป็นเวลา 14 วัน โดยฝ่ายสหรัฐฯ ยอมรับข้อเสนอ 10 ประการของอิหร่านเป็นกรอบในการเจรจาสันติภาพ ทั้งนี้มีเงื่อนไขเร่งด่วนคือการกลับมาเปิดเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อประกันความปลอดภัยและเสถียรภาพของระบบโลจิสติกส์พลังงานระหว่างประเทศ

สถานการณ์เรือขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ข้อมูลจากรายงานข่าวกรองทางทะเลฉบับรายวันในช่วงสงครามอิหร่าน ประจำวันที่ 7 เมษายน 2026 ระบุว่า เรือบรรทุกสินค้าเทกอง (Bulk carriers) ซึ่งเป็นสินค้าที่บรรจุหีบห่อแล้วแต่ไม่ได้บรรจุในตู้คอนเทนเนอร์ ที่ทำการค้ากับอิหร่าน รวมถึงเรือที่มีเจ้าของที่แท้จริงในกรีซและจีน ยังคงเดินทางออกจากช่องแคบฮอร์มุซอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่อิหร่านยังคงรักษาการขนส่งน้ำมันและก๊าซให้เป็นปกติ ส่วนการส่งออกสินค้าพลังงานจากประเทศอื่น ๆ ในอ่าวเปอร์เซียเป็นการดำเนินการในลักษณะเฉพาะกิจ

การสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังคงคงที่ เมื่อวันที่ 6 เมษายน 2026 มีเรือสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซรวม 11 ลำ โดยเป็นขาเข้า 4 ลำ และขาออก 7 ลำ

ทั้งนี้ปากีสถานได้เจรจากับอิหร่านเพื่อขอให้สินค้าพลังงานผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ โดยอิหร่านระบุว่าอนุญาตให้ผ่านได้วันละ 2 ลำ ท่ามกลางรายงานว่าปากีสถานกำลังพิจารณาให้เรือเหล่านั้นเปลี่ยนมาใช้ธงปากีสถานเพื่ออำนวยความสะดวกในการขนส่ง (เรือทั้งสองลำเดิมใช้ธงหมู่เกาะมาร์แชลล์และบาฮามาส)

สำหรับประเทศไทยได้รับสิทธิพิเศษเหนือระดับผ่านการเจรจาทางการทูต โดยทางการอิหร่านได้อนุญาตให้เรือสัญชาติไทยจำนวน 2 ลำ เดินเรือผ่านช่องแคบออกมาได้อย่างปลอดภัย พร้อมระบุใจความสำคัญว่า ‘มิตรภาพย่อมมีพื้นที่พิเศษเสมอ’ สะท้อนความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างสองประเทศที่ส่งผลให้ไทยได้รับสิทธิผ่านทางในฐานะมิตรประเทศ ท่ามกลางการปิดล้อมทางทะเลที่เข้มงวดในขณะนั้น

ปริมาณน้ำมันค้างในทะเลสูงขึ้น

ปริมาณน้ำมันดีเซลและน้ำมันก๊าซ (Gasoil) ที่อยู่บนเรือในทะเลแตะระดับ 205 ล้านบาร์เรล ณ วันที่ 6 เมษายน 2026 เพิ่มขึ้น 12% ในเวลาเกือบสองสัปดาห์ เนื่องจากมีการเช่าเหมาลำเรือเพื่อขนส่งน้ำมันกลุ่มกลั่นระดับกลาง (Middle Distillates) ไปยังเอเชียในระยะทางที่ไกลขึ้น หลังเริ่มเกิดภาวะขาดแคลนในเอเชีย

ข้อมูลพบว่าการโหลดน้ำมันจากโรงกลั่นทางตะวันตกของฮอร์มุซลดลงเหลือ 216,000 บาร์เรลต่อวันในเดือนมีนาคม (ลดลง 80% จากเดือนก่อนหน้าที่ 1.12 ล้านบาร์เรลต่อวัน) น้ำมันส่วนใหญ่ยังคงติดค้างอยู่บนเรือบรรทุกน้ำมันในอ่าวเปอร์เซีย ทั้งนี้ได้เห็นถึงสัญญาณส่วนต่างราคาน้ำมันดีเซล (Diesel Arbitrage) ที่รุนแรงที่สุดในรอบทศวรรษ ส่งผลให้มีการเปลี่ยนเส้นทางขนส่งสินค้าไปยังเอเชียแทนยุโรปและอเมริกาเหนือ เนื่องจากรัฐบาลต่าง ๆ เริ่มจำกัดการใช้พลังงาน และผู้ผลิตหลักอย่างจีนเริ่มจำกัดการส่งออก

อิหร่านและโอมานเตรียมเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง “ช่องแคบฮอร์มุซ” ช่วงหยุดยิง

สำนักข่าว Tasnim ซึ่งเป็นสื่อกึ่งทางการของอิหร่านรายงานว่า อิหร่านและโอมาน มีแผนที่จะเรียกเก็บ “ค่าธรรมเนียมการผ่านทาง” (Transit Fees) สำหรับเรือที่สัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซในช่วงระยะเวลาหยุดยิง 2 สัปดาห์นี้ รายงานระบุว่าเงินทุนที่จัดเก็บได้จะถูกนำไปใช้ในการฟื้นฟูประเทศ

ตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น ช่องแคบถูกสั่งปิดโดยพฤตินัย โดยมีปริมาณการเดินเรือเพียง 5% เมื่อเทียบกับช่วงก่อนสงคราม อย่างไรก็ตาม ประเทศอย่างปากีสถานและอินเดียได้เจรจาขอยกเว้นเพื่อส่งเรือบางลำผ่านได้ มีรายงานว่าอิหร่านเรียกเก็บเงินสูงถึง 2 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 64 ล้านบาท) ต่อเรือหนึ่งลำ แต่ยังไม่แน่ชัดว่ามีผู้ประกอบการรายใดจ่ายเงินจำนวนนี้ไปแล้วหรือไม่ ข้อมูลจากสำนักข่าว CNN ระบุว่าประเด็นนี้กำลังรอคำตอบจากกระทรวงการต่างประเทศของโอมาน

ราคาน้ำมันไทยจ่อลดเพิ่ม หลังวิกฤตโลกผ่อน-ปรับราคาหน้าโรงกลั่น

ปรากฏการณ์ในภาวะวิกฤตพลังงานท่ามกลางสงครามในตะวันออกกลางสร้างความโกลาหลไปทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย แต่ที่ตกที่นั่งลำบากที่สุดนั่นคือประชาชนที่ต้องแบกรับทั้งค่าครองชีพที่สูงขึ้น ในขณะที่ราคาน้ำมันก็ขึ้นทุกวัน ล่าสุด 8 เมษายน 2026 ราชกิจจาฯ เผยแพร่ประกาศลดค่าการกลั่นน้ำมันดีเซล (B7 และ B20) ลง 2 บาทต่อลิตร มีผลวันที่ 9 เมษายน 2026 ซึ่งจะทำให้ราคาหน้าปั๊มจะลดลง 2.14 บาท (รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม)

และด้วยการประกาศหยุดยิงเป็นเวลา 2 สัปดาห์ระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน ส่งผลสะเทือนต่อตลาดโลกที่ทำให้ราคาน้ำมันดิบ Brent และ WTI ดิ่งลงกว่า 13-16% ทันทีที่ข่าวการหยุดยิงถูกเผยแพร่ ถือเป็นการลดลงในวันเดียวที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่สงครามอ่าวเปอร์เซียปี 1991 

สำหรับประเทศไทย ก่อนหน้านี้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงต้องแบกรับภาระชดเชยส่วนต่างราคาสูงถึงวันละกว่า 1,500 – 1,700 ล้านบาท แต่ด้วยราคาน้ำมันโลกที่ปรับลดลงบวกกับการเปิดเส้นทางขนส่งก๊าซและน้ำมันในช่องแคบฮอร์มุซจะช่วยให้ภาระการชดเชยของกองทุนฯ ลดลงทันทีประมาณ 200 – 300 ล้านบาทต่อวัน ซึ่งจะช่วยฟื้นฟูสภาพคล่องและเสถียรภาพของกองทุนน้ำมันในระยะยาว

การลดราคาน้ำมันครั้งนี้ถือเป็นการบรรเทาความเดือดร้อนของภาคการขนส่งและประชาชนชาวไทยได้ทันท่วงที หลังจากที่ราคาดีเซลพุ่งทะลุ 50.54 บาทต่อลิตรไปก่อนหน้านี้ โดยรัฐบาลยืนยันจะติดตามสถานการณ์ในช่วงหยุดยิง 2 สัปดาห์นี้อย่างใกล้ชิด เพื่อประเมินความเป็นไปได้ในการปรับลดราคาเพิ่มเติมหากสถานการณ์ในตะวันออกกลางเข้าสู่สันติภาพถาวร