แค่จำกัดเวลาเล่นโทรศัพท์ ก็ช่วยทำให้มีความสุขขึ้นได้ !

ในปัจจุบันคนเรามักจะโหยหาความสุข ไม่ว่าจะเป็นการหยุดพักผ่อน การไปกินอะไรที่อยากกิน สำหรับบางคนความสุขก็เป็นอะไรที่ง่าย ๆ เช่น การได้นอนหลับอย่างเพียงพอ แต่แท้จริงแล้วความสุขสามารถเริ่มจากสิ่งที่ง่ายกว่านั้นได้ ที่ใคร ๆ ก็แนะนำคือการ ‘ลดการใช้สมาร์ตโฟน’ ฟังดูเป็นเรื่องที่เราคุ้นหูกันดี แต่พอเอาเข้าจริงกลับทำยากมาก 

ยิ่งในยุคที่เต็มไปด้วยความกดดัน ทั้งเรื่องการแข่งขันในตลาดแรงงาน หรือความกังวลของเด็ก Gen Z ที่มีความกังวลต่อการเข้ามาแย่งงานของ AI ยิ่งทำให้รู้สึกว่าการตัดขาดจากหน้าจอนั้นเป็นไปไม่ได้เลยต้องหาความรู้ใหม่ ๆ ตลอดเวลา

งานวิจัยล่าสุดบอกว่า เราไม่จำเป็นต้องหักดิบเลิกเล่นสมาร์ตโฟนไปเลย แค่ปรับพฤติกรรมทีละนิดก็พอ อย่างเช่น ลดการเล่นโซเชียลมีเดียลงแค่วันละชั่วโมง หรือลองวางสมาร์ตโฟนให้ห่างตัวสัก 1-2 ชั่วโมง/วัน แค่นี้ก็สร้างความเปลี่ยนแปลงที่วัดผลได้จริง ทั้งช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น ลดความเครียด และแก้ปัญหานอนไม่หลับได้แล้ว

ทีมนักวิจัยจากฮาร์วาร์ดได้ทดลองเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง 373 คน โดยใช้แอปพลิเคชันติดตามการใช้งานสมาร์ตโฟนอย่างละเอียด ซึ่งให้ข้อมูลที่แม่นยำกว่าการให้ผู้เข้าร่วมกะเวลาเอาเอง ผลปรากฏว่า แค่เราลดเวลาเล่นโซเชียลจากวันละประมาณ 1 ชม. 24 นาที ลงมาเหลือ 48 นาที (ลดลงไปทั้งหมด 36 นาที) ก็เห็นผลลัพธ์ที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน

แดน เมเกอร์ (Dan Mager) นักจิตบำบัดและนักสังคมสงเคราะห์ ได้ให้มุมมองที่น่าสนใจในเรื่องนี้ผ่าน Psychology Today ไว้ว่า “ความสมบูรณ์แบบไม่จำเป็นต้องเป็นศัตรูกับความดีงาม เพราะทุก ๆ การพัฒนาเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อสุขภาพ ล้วนสร้างการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายได้เสมอ”

เมื่อนำประเด็นเรื่องเทคโนโลยีมาพิจารณาร่วมกับความกังวลเรื่องตลาดแรงงานยุคใหม่ มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมง่าย ๆ ที่เราก็สามารถลองทำเพื่อสร้างความแตกต่างให้กับระดับความสุขโดยรวมของเราได้

เริ่มจำกัดเวลาเล่นโทรศัพท์ยังไงดี ?

1. ใช้สมาร์ตโฟนคุมเวลาเล่นโซเชียล สมาร์ตโฟนยุคนี้แทบทุกรุ่นมีฟีเจอร์ช่วยเช็กว่าเราใช้เวลาไปกับแอปฯ ไหนบ้าง หรือจะโหลดแอปฯ ฟรีมาช่วยจับเวลาก็ได้ (ขนาดนักวิจัยยังใช้แอปฯ เหล่านี้ในการเก็บข้อมูลเลย) ลองตั้งค่าไว้ว่าถ้าเล่น Instagram เกิน 40 นาทีใน 1 วันให้ระบบแจ้งเตือน วิธีนี้จะช่วยดึงเราออกมาจากการไถหน้าจอ ทำให้เราหยุดคิดได้ชั่วครู่ จากความติดหนึบที่แพลตฟอร์มต่าง ๆ จงใจออกแบบมาได้เป็นอย่างดี

และงานวิจัยนี้ไม่ได้ห้ามเล่นโซเชียลมีเดียอย่างเด็ดขาด ผู้เข้าร่วมยังสามารถเปิดคอมพิวเตอร์ได้เต็มที่ตามปกติ ซึ่งการที่สุขภาพของผู้เข้าร่วมดีขึ้นได้เพียงแค่ลดการใช้สมาร์ตโฟนลง สะท้อนให้เห็นว่าต้นตอของความเครียดอาจไม่ได้มาจากตัวแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการที่เราเสพติดความง่ายในการหยิบสมาร์ตโฟน ขึ้นมาไถดูได้ตลอดเวลา เพราะมันเป็นอุปกรณ์ที่ติดตัวเราไปทุกที่

2. ปิดการแจ้งเตือนที่ไม่จำเป็น เสียงเตือนและแสงสว่างจากหน้าจอคือตัวการที่ดึงความสนใจของเรากลับไปหาสมาร์ตโฟนตลอดเวลา ลองเข้าไปตั้งค่าปิดการแจ้งเตือนของแอปฯ โซเชียลมีเดีย หรือแอปฯ ที่ไม่เร่งด่วน ให้เหลือไว้แค่แอปฯ ที่จำเป็นต่องานหรือการติดต่อฉุกเฉินเท่านั้น วิธีนี้จะช่วยให้เราควบคุมเวลาของตัวเองได้ดีขึ้น โดยไม่ต้องคอยเช็กหน้าจอทุกครั้งที่สมาร์ตโฟนสั่น

3. สร้าง ‘เขตปลอดสมาร์ตโฟน’ ในบ้าน การกำหนดพื้นที่บางจุดให้เป็นพื้นที่ห้ามใช้สมาร์ตโฟน เช่น โต๊ะอาหาร หรือที่สำคัญที่สุดคือ ‘ห้องนอน’ จะช่วยลดพฤติกรรมการไถหน้าจอก่อนนอนและหลังตื่นนอนได้ดีมาก การนำสมาร์ตโฟนไปชาร์จไว้ที่มุมอื่นของห้อง หรือแม้กระทั่งนอกห้องนอน จะช่วยให้คุณนอนหลับได้ลึกและมีคุณภาพมากขึ้น

4. เพิ่มความยุ่งยากในการเข้าถึงแอปฯ หากการห้ามใจตัวเองมันยากเกินไป ลองจัดระเบียบหน้าจอสมาร์ตโฟนใหม่ด้วยการซ่อนแอปฯ โซเชียลมีเดียไว้ในโฟลเดอร์ลึก ๆ หน้าหลัง ๆ หรือลบแอปฯ ที่รู้ตัวว่าสูบเวลาทิ้งไปเลย แล้วค่อยเปลี่ยนไปใช้งานผ่านเว็บเบราว์เซอร์แทน การเพิ่มขั้นตอนความยุ่งยากก็จะช่วยดึงสติและทำให้เราลดความอยากเล่นลงไปได้โดยปริยายเช่นกัน

สุดท้ายแล้ว ท่ามกลางความกดดันและการแข่งขันในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวัน ทำให้การจำกัดเวลาจาก ‘สมาร์ตโฟน’ เป็นเรื่องที่ยาก แต่ลองเริ่มจากก้าวเล็ก ๆ ในวันนี้ แล้วจะพบว่าความสุขและความสงบที่แท้จริง อาจเริ่มต้นขึ้นในวินาทีที่เรายอมวางหน้าจอลง แล้วหันมาใช้ชีวิตกับโลกความจริงให้มากขึ้นก็ได้ครับ