หลายปีที่ผ่านมาเราเห็นวิชันของ C.P. Group, Arise Venture, และ True Coporation ในการผลักดัน AI ในประเทศ ล่าสุด ทั้ง 3 บริษัทที่ว่ามานี้ได้จับมือกันครั้งใหญ่กับ Amazon Web Services (AWS) จากที่ bt beartai ได้ไปร่วมฟังมา ครั้งนี้จะไม่ใช่การซื้อวิธีคิดหรือเทคโนโลยีมาใช้ แต่คือการร่วมกันสร้างห่วงโซ่อุปทานหรือ Supply Chain ด้าน AI ให้กับประเทศไทย ซึ่งความน่าสนใจในการร่วมมือกันครั้งนี้จะมีอะไรบ้าง bt จะเล่าให้ฟัง
ทำไมเรื่องนี้ถึงต้องรีบทำ ? ข้อมูลที่บอกว่าไทยกำลัง “เสียเปรียบ”
ถ้าเรากางข้อมูลดูความจริงที่น่าเจ็บปวดจะพบว่า แม้ประเทศไทยจะมีประชากรมากกว่าสิงคโปร์ถึง 12 เท่า แต่ GDP ต่อหัว (GDP Per Capita) ของเรากลับน้อยกว่าเขาถึง 12 เท่าเช่นกัน ตามตัวเลขคาดการณ์ปี 2025 ของ World Bank ไทยอยู่ที่ราว 8,057 เหรียญสหรัฐฯ ส่วนสิงคโปร์สูงถึง 98,814 เหรียญสหรัฐฯ
นอกจากนี้ ในการจัดอันดับขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลกโดย IMD (IMD World Competitiveness) ปี 2026 แม้ภาพรวมของไทยจะขยับขึ้นมาอยู่อันดับ 26 (บวกขึ้นมา 4 อันดับ) แต่คะแนนด้านโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีของเรากลับตกลงไป ที่มีสาเหตุหลักมาจาก “คะแนนด้าน AI ที่ยังตามหลัง” ยิ่งเมื่อหันไปมองเรื่อง AI Talent หรือคนที่เก่งด้าน AI ในประเทศ ข้อมูลระบุว่าไทยมีผู้เชี่ยวชาญด้านนี้อยู่เพียง 1,003 คน (คิดเป็นแค่ 0.002% ของประชากร) ในขณะที่ประเทศผู้นำเขามีกันเป็นหมื่นเป็นแสนคน นี่คือโจทย์ใหญ่ที่บอกว่าเราจะเดินแบบเดิมไม่ได้อีกแล้ว
ยุทธศาสตร์ 5 ข้อ สู่การเป็น AI Nation
ศุภชัย เจียรวนนท์ มองว่าการจะดันไทยให้เป็นศูนย์กลางด้าน AI ไม่ใช่การเริ่มสร้างทุกอย่างจากศูนย์ แต่ต้องเข้าใจเรื่อง AI Value Chain ตั้งแต่พลังงานสะอาด, ฮาร์ดแวร์และเซมิคอนดักเตอร์, โครงสร้างพื้นฐานและศูนย์ข้อมูล, โมเดลภาษา ไปจนถึงการนำไปใช้จริง ออกมาเป็นระบบ ซอฟต์แวร์ หรือแอปพลิเคชัน
และการสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับ AI Value Chain ทั้งหมดนี้จะกลายเป็นสะพานที่ทำให้ได้ประโยชน์หลัก ๆ 5 ข้อด้วยกัน
- การเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีระดับภูมิภาค (Regional Tech Hub): ผลักดันศูนย์ข้อมูลที่รองรับ AI และเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด
- การสร้างระบบนิเวศสตาร์ตอัป (AI Startup Ecosystem): วางเป้าหมายปลุกปั้นสตาร์ตอัปสายเทคฯ ให้เกิดขึ้นถึง 20,000 ราย
- การดึงดูดทาเลนต์จากทั่วโลก (Global Talent Destination): ดึงดูดผู้เชี่ยวชาญระดับโลก 4-5 ล้านคน
- การปฏิรูปการศึกษา (Reform Education): ตั้งเป้าใหญ่อัปสกิลคนไทย 20 ล้านคนให้พร้อมรับมือกับยุค AI และกระจายคอมพิวเตอร์ 600,000 เครื่องให้เด็กไทย
- การกำกับดูแล AI (AI Governance): การสร้างระบบยืนยันตัวตนดิจิทัล และการรักษาอธิปไตยทางข้อมูล (Sovereign AI)
เงินทุนก้อนใหญ่และโครงสร้างพื้นฐานที่ตามมา
ทางด้าน ไฮเม่ วัลเลส์ (Jaime Vallés) ได้ให้ข้อมูลที่บอกว่าเรื่องนี้ไม่ใช่แค่การวาดฝัน เพราะภาพรวมทั่วโลกภายในปี 2029 จะมีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ทะลุ 1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ และเทคโนโลยีนี้จะสร้างมูลค่ามหาศาลถึง 22 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปี 2031
ในส่วนของประเทศไทย AWS ได้ยืนยันเม็ดเงินลงทุนแล้วถึง 5 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ (ราว 1.7 แสนล้านบาท) ในช่วงปี 2025-2040 ซึ่งคาดว่าจะช่วยสนับสนุน GDP ของไทยได้อีก 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐฯ และสร้างการจ้างงานได้ราว 11,000 ตำแหน่งต่อปี สอดรับกับแนวคิดของ คุณไฮเม่ วัลเลส์ จาก AWS ที่ย้ำว่า เทคโนโลยี AI จะเติบโตได้เต็มศักยภาพ ต้องมีพลังการประมวลผล Data Center ที่ประสิทธิภาพสูง และการจัดการพลังงานที่ดีมารองรับ
ปั้น “คน” ให้ทัน “เครื่องมือ”
เมื่อโครงสร้างพร้อม คนก็ต้องพร้อมตาม ภายใต้ความร่วมมือนี้มีเป้าหมายระยะสั้นในการอัปสกิลด้านคลาวด์และ AI ให้คนไทย 3 ล้านคน ซิกเว่ เบรกเก้ ได้ตั้งคำถามสำคัญว่า เราจะขับเคลื่อนเป้าหมายนี้ให้เกิดขึ้นจริงได้อย่างไร ? คำตอบคือต้องอาศัยเครือข่ายสถาบันการศึกษา นำหลักสูตรสากลมาปรับให้เข้ากับภาษาและบริบทของไทย และที่สำคัญคือต้องมี “พื้นที่ให้ลองของจริง” อย่างโครงการ AI FOR ALL Hackathon ที่เปิดโอกาสให้คนทั่วไปนำ AI มาแก้ปัญหาด้านสาธารณสุข เกษตรกรรม และการศึกษา เพราะสุดท้ายผลลัพธ์ไม่ได้วัดจากใบประกาศนียบัตรหรือวุฒิการศึกษา แต่วัดจากความเปลี่ยนแปลงในชีวิตจริง
AI ในชีวิตจริงและการสร้างความไว้ใจ
เมื่อทุกอย่างประกอบร่างกัน AI จะเข้ามาอยู่เบื้องหลังการใช้ชีวิตของเราอย่างเป็นรูปธรรม ความร่วมมือครั้งนี้เตรียมผลักดัน AI เข้าสู่ธุรกิจค้าปลีก (Retail E-Commerce) และโทรคมนาคม (Telco) เพื่อเฝ้าระวังเครือข่าย ไปจนถึงเป้าหมายการสร้าง “ธนาคารที่ขับเคลื่อนด้วย AI อย่างเต็มรูปแบบ” (AI-Native Bank)
อย่างไรก็ดี การนำข้อมูลมาใช้ขับเคลื่อนประเทศต้องเดินหน้าควบคู่ไปกับ “ความไว้วางใจ” ความโปร่งใส และการเคารพข้อมูลส่วนบุคคล การขยับเป้าหมายสู่การพัฒนาคน 20 ล้านคนตามที่คุณศุภชัยตั้งเป้าไว้ ซึ่งย้ำว่า ความสำเร็จในยุค AI ของประเทศไทยไม่ได้วัดแค่เรื่องโมเดล แต่วัดกันที่การมีระบบนิเวศที่พร้อม และการทำให้คนไทยใช้เทคโนโลยีมาเพิ่มศักยภาพได้อย่างทั่วถึงและปลอดภัย
