หากใครเล่นโซเชียลเป็นประจำอยู่แล้วน่าจะได้เห็นเทรนด์การใช้ ‘ปากกาจิ้มพุง’ หรือ ‘ปากกาลดน้ำหนัก’ ผ่านหูผ่านตากันอยู่บ้าง โดยเฉพาะในแพลตฟอร์มคลิปสั้นที่เดี๋ยวนี้เอามาขายกันเป็นว่าเล่น
ความนิยมของปากกาลดน้ำหนักในยุคที่ใคร ๆ ก็เป็นอินฟลูฯ แบบนี้ ถือว่าสูงเลยล่ะ เพราะการดู ‘ไม่อ้วน’ ดูฟิต ดูสุขภาพดี ได้กลายเป็นกระแสที่ยากเกินจะต่อต้านไปแล้ว แต่ปากกาลดน้ำหนัก หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า ‘ปากกา GLP-1’ จริง ๆ แล้วมันไม่ได้ ‘ช่วยลดน้ำหนัก’ ซะทีเดียวนะ แต่หน้าที่หลักคือจะช่วยให้ ‘อิ่มนานขึ้น’ อีกทั้งยังมีประโยชน์ต่อการลดความเสี่ยงโรคหัวใจทางอ้อมได้ด้วย
บทความนี้ BT beartai พาทุกคนมาทำความเข้าใจปากกาลดน้ำหนัก GLP-1 ผ่านบุคคลที่เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็ง และเป็นหนึ่งในผู้รอดชีวิตจากการเป็นโรคเบาหวาน และเป็นหนึ่งในผู้ที่ใช้ ‘ปากกา GLP-1’ มาก่อน กับนายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ (หมอเจด) จาก Original BT Life Series
ปากกาลดน้ำหนัก ที่ไม่ได้ช่วยลดน้ำหนัก แต่ช่วยให้อิ่มนาน
หมอเจดได้กล่าวไว้ในพอดแคสต์ว่า หลาย ๆ คนมักมองหาตัวช่วยเพื่อลดน้ำหนัก แต่หากไม่เข้าใจพื้นฐานที่สำคัญ ‘ตัวช่วย’ ไม่ว่าจะเป็นอะไรก็ตาม ก็คงไม่ได้ช่วยขนาดนั้น ทั้งนี้ตัวหมอเองก็ไม่ได้บอกว่าการปักปากกาลดน้ำหนักเป็นตัวช่วยที่ไม่ดี เพียงแต่ต้องการซักประวัติ และการดูแลจากแพทย์ รวมถึงการทำความเข้าใจพื้นฐาน และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ควรจะเป็นก่อน
เรามาเข้าใจปากกาตัวนี้กันก่อน พื้นฐานของปากกาตัวนี้มาจากฮอร์โมน GLP-1 (Glucagin-like Peptide-1) หรือ DPP-4 (Dipeptidyl Peptidase-4) ศัพท์ไทยเรียกว่า ‘ตัวย่อยฮอร์โมนอิ่ม’ ที่มีอยู่ในร่างกายของมนุษย์อยู่แล้ว ยิ่งเรามีสูง ก็จะยิ่งทำให้เราอิ่มเร็วขึ้น แต่ฮอร์โมนตัวนี้ทำงานเพียงแค่ ‘2 นาที’ เท่านั้น เพราะมนุษย์เรามีเอนไซม์ที่คอยทำลายเป็นปกติอยู่แล้ว
โดยปากกาตัวนี้พัฒนามาจากกิ้งก่ากิลามอนส์เตอร์ (Gila Monster) ที่มีลักษณะการกินอาหารเพียง 2 มื้อต่อปี และที่สำคัญคือนักวิจัยพบว่าน้ำลายของกิ้งก่ามีโครงสร้างคล้าย GLP-1 ของคนอยู่ถึง 50% !
จากการค้นพบโครงสร้างของเจ้ากิ้งก่ากิลามอนส์เตอร์ตัวนี้ นักวิจัยก็ได้สร้างฮอร์โมนสังเคราะห์ขึ้นมาโดยเลียนแบบโครงสร้างของกิ้งก่าอีกที ซึ่งมีหน้าที่ช่วยทำให้รู้สึกอิ่ม และต่อยอดมาเป็นปากกาลดน้ำหนักแบบที่เห็นอยู่ในปัจจุบัน
เริ่มแรกปากกาตัวนี้จะต้องฉีดวันละครั้ง แต่ก็มีการพัฒนาสูตรมาเรื่อย ๆ ทำให้ออกฤทธิ์ต่อเนื่องได้นานขึ้น จนสามารถฉีดเพียง 1 ครั้งแต่อยู่ได้ยาว ๆ 7 วันอย่างที่เห็นในปัจจุบัน
ปลอดภัยแค่ไหน ?
ปากกาตัวนี้เรียกว่า Incretin Hormone (ฮอร์โมนส่งสัญญาณอิ่ม) สามารถส่งผลต่อตับอ่อนได้โดยตรง ดังนั้นการซื้อ-ขาย โดยไม่มีการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอาจมีผลต่อร่างกายได้ ควรผ่านดุลพินิจจากแพทย์ก่อนเสมอ
กฎ 6G : ฉีดปากกาได้ แต่ต้องควบคุมพฤติกรรมการใช้ชีวิตด้วย !
การฉีดปากกา GLP-1 เป็นเรื่องที่ไม่ได้ผิดและเป็นอันตราย (หากผ่านดุลพินิจการแพทย์แล้ว) แต่หมอเจดแนะนำว่าท้ายที่สุดการเปลี่ยนพฤติกรรมควบคู่ไปด้วยก็เป็นเรื่องที่สำคัญ ตามหลัก 6G คือ Good food, Good sleep, Good exercise, Good mood, Good partner
อย่างแรก Good food หรือการเลือกอาหารที่ดี ต้องเริ่มจากตัวเรา เลือกทานเนื้อที่เป็นโปรตีนทางตรงให้ได้มากกว่าสารอาหารประเภทอื่น ๆ รวมถึงการ ‘ตัดหวาน’ สำหรับคนที่เสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน โดยลองให้เวลาตัวเอง 21 วันในการลองทานอาหาร หรือดื่มเครื่องดื่มด้วยรสชาติธรรมชาติของมันจริง ๆ พยายามไม่ไปเพิ่มน้ำตาล เพราะมันจะเป็นส่วนเสริมที่ทำให้เรา ‘ไม่อิ่ม’ หรืออาหารใด ๆ ที่ต้องเติมแต่งรสชาติ อย่างการดื่มกาแฟ ที่ควรทานกาแฟดำตามรสชาติที่ควรจะเป็น ไม่ควรเติมน้ำตาลจนติดเป็นนิสัย
Good Sleep หรือการนอนที่เพียงพอ โดยคุณหมอแนะนำว่าควรนอนระหว่างที่ Growth Hormones (ฮอร์โมนแห่งการเติบโต) ทำงานอย่างเต็มประสิทธิภาพ แน่นอนว่ากินตอนไหน เวลาไหน แคลอรีก็เท่ากัน แต่สิ่งที่จะไม่เท่ากันคือ ‘ฮอร์โมน’ หมอแนะนำว่าควรทานอาหารให้เสร็จก่อน 18.00 น. หรือกินให้เสร็จ 4 ชั่วโมงก่อนนอน แล้วนอนให้ร่างกายอยู่ในภาวะ Deep Sleep 2-4 ชั่วโมง เพื่อให้ Growth Hormone ทำงานได้ตามประสิทธิภาพที่สุด นอกจากจะช่วยซ่อมแซมร่างกายแล้ว ยังทำให้เกิดกระบวนการสลายไขมันสะสม (Lipolysis) หรือไขมันช่วงหน้าท้อง แต่ถ้าเรากินก่อนนอนร่างกายจะยังมีอินซูลินอยู่ ทำให้ Growth Hormone ทำงานได้ไม่เต็มที่
อีกทั้งยังทิ้งท้ายไว้ว่า ถ้ากินแล้วไม่รู้สึกอิ่ม และยังเติมได้เรื่อย ๆ นั่นไม่เรียกว่า ‘อาหาร’ แต่เป็น Cheap Dopamine ที่ทำให้ร่างกายอยากเติมเรื่อย ๆ มากกว่า ซึ่งหนึ่งในทริกที่ไม่ทำให้อยากของหวานบ่อย ๆ คือลองกินมินต์ หรือแปรงฟันให้รู้สึกไม่อยากหวาน เพราะมันเพิ่มโดพามีนไปให้โดยที่ไม่ทำให้เพิ่มแคลอรี และไม่ทำให้ติดหวานด้วย
Good Exercise ออกกำลังกายเพื่อลดน้ำหนัก Good Mood สร้างอารมณ์ให้ดี และที่สำคัญคือ Good Partner คือการเลือกเข้าไปอยู่ในสังคมที่ทำให้เราสุขภาพดีขึ้น ไม่ใช่พากันไปกินอาหาร หรือทำกิจกรรมที่ไม่ส่งเสริมการลดน้ำหนัก อาจจะทำให้เป้าหมายลดน้ำหนัก หรือเป้าหมายการคุมอาหารเป็นไปได้ยาก เพราะหมอเชื่อว่าสังคมมีส่วนสำคัญต่อการตัดสินใจของเรา
ปากกา GLP-1 เป็นเพียงเข็มทิศนำทางที่ช่วยคุมความหิวในระยะสั้น ซึ่งส่งผลทำให้น้ำหนักลดลง แต่การกำจัดไขมันสะสม (White Fat) ให้ได้ผลยั่งยืนและมีสุขภาพดีอย่างแท้จริง ต้องอาศัย ‘สมการฮอร์โมน’ ที่สมบูรณ์ผ่าน 3 กุญแจสำคัญ คือ
- การปรับนาฬิกาชีวิต โดยหยุดกินก่อนนอน 4 ชั่วโมง เพื่อให้ Growth Hormone ทำงานได้เต็มที่
- การเลือกอาหารธรรมชาติ เพื่อตัดวงจรการติดหวาน (Cheap Dopamine)
- การสร้างวินัยให้เป็นไลฟ์สไตล์ ผ่านการขยับร่างกายและสังคมที่ดี
สุดท้ายแล้วตัวเลขบนตาชั่งอาจเปลี่ยนได้ด้วยยา แต่รูปร่างและชีวิตใหม่ที่แข็งแรงจากภายในสู่ภายนอกนั้น ขึ้นอยู่กับวินัยที่สม่ำเสมอของคุณเอง
