หากย้อนกลับไปเมื่อ 10 ปีก่อน หลายคนคงจินตนาการไม่ออกว่า “กรุงเทพมหานคร” ในวันนี้จะมีหน้าตาเป็นอย่างไร ปัญหาน้ำท่วมรอการระบายและรถติดที่ดูเหมือนจะเป็นปัญหาเรื้อรังแก้ไม่หายของเมืองนี้ จะมีทางออกที่ยั่งยืนได้จริงไหม ?
แม้ต้องยอมรับกันตามตรงว่า ปัญหาเหล่านี้ยังไม่สามารถแก้ไขให้หมดไปได้ 100% แต่หากมองผ่านดัชนีชี้วัด สถิติตัวเลข หรือแม้แต่เสียงสะท้อนจากคนกรุงเอง เราจะเริ่มเห็นสัญญาณของความเปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้น กับหลายโครงการถูกผลักดันเพื่อบรรเทาความเดือดร้อน และช่วยให้คุณภาพชีวิตสะดวกสบายกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด
ปัจจุบันกรุงเทพมหานครกำลังถูกยกระดับจากเมืองระบบแอนะล็อกที่ยุ่งยาก สู่เมืองที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีอย่างเต็มรูปแบบ ด้วยการนำทีมของ “ชัชชาติ สิทธิพันธุ์” ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร คนที่ 17 หัวเรือใหญ่ที่ร่วมกับทีมงานกว่า 64,000 ชีวิต ในการขับเคลื่อนนโยบายเมืองดิจิทัลให้เกิดขึ้นจริงในเชิงรูปธรรม
BT ได้สรุปภาพรวมด้วย 10 ผลงานเด่นด้านการนำเทคโนโลยีและดิจิทัลมาพัฒนาศักยภาพเมืองกรุงเทพฯ ในยุคผู้ว่าฯ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ไว้ดังนี้
- Traffy Fondue
แพลตฟอร์มรับแจ้งและแก้ไขปัญหาเมืองที่ประชาชนมีส่วนร่วม จากเดิมที่การแจ้งปัญหาต้องทำผ่านเอกสารหรือโทรสายด่วน กทม. 1555 ที่ติดตามสถานะยาก Traffy Fondue เปลี่ยนมาใช้ระบบ Ticket ที่ประชาชนสามารถถ่ายรูป ปักหมุด และส่งเรื่องได้ทันที โดยระบบจะส่งเรื่องไปยังเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโดยตรง โดยไม่ต้องผ่านลำดับชั้นการสั่งการแบบเดิม ทำให้แก้ไขปัญหาได้เร็วขึ้นหลายเท่าตัว และมียอดแจ้งทะลุ 1 ล้านเรื่องไปแล้ว - Open Data
กรุงเทพฯ ยุคใหม่ที่โดดเด่นในเรื่องความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ผ่านเว็บไซต์ data.bangkok.go.th โดยเป็นการเปิดเผยข้อมูลกว่า 1,130 ชุด ตามมาตรฐานสากล OCDS (Open Contracting Data Standard) ที่ไม่ได้มีไว้แค่ตรวจสอบงบประมาณเท่านั้น แต่ยังช่วยให้นักพัฒนาซอฟต์แวร์นำข้อมูลไปต่อยอดสร้างแอปพลิเคชันที่เป็นประโยชน์ต่อคนกรุงได้อีกด้วย - BKK Risk Map
แผนที่ดิจิทัลแสดงจุดเสี่ยงความปลอดภัย 9 ประเภททั่วกรุงเทพฯ แผนที่นี้รวบรวมข้อมูลจุดเสี่ยง 9 ประเภท (เช่น จุดเสี่ยงอาชญากรรม, จุดเสี่ยงน้ำท่วม, จุดอับสายตา) ซึ่งจะช่วยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถวางแผนป้องกันล่วงหน้าได้แม่นยำขึ้น เช่น การเพิ่มแสงสว่างในจุดมืด หรือการเตรียมเครื่องสูบน้ำในจุดที่มักเกิดน้ำท่วมซ้ำซาก - Adaptive Traffic Control
ระบบควบคุมสัญญาณไฟจราจรตามปริมาณรถจริง ระบบนี้ใช้เซนเซอร์และกล้องตรวจวัดปริมาณรถที่ติดสะสมจริงในแต่ละด้าน จากข้อมูลสถิติที่เก็บโดย กทม. เอง พบว่าช่วยลดระยะเวลาการรอคอยบนท้องถนนได้ถึง 10-41% ในช่วงเวลาเร่งด่วน ทำให้การไหลเวียนของจราจรลื่นไหลขึ้น - AI CCTV
การใช้กำลังเจ้าหน้าที่ในการจับกุมผู้ขับขี่บนทางเท้าเป็นเรื่องยากและไม่ทั่วถึง กทม. จึงนำ AI มาประยุกต์ใช้กับกล้อง CCTV ทั่วเมือง ซึ่งระบบสามารถคัดกรองป้ายทะเบียนรถที่ทำผิดกฎจราจรได้อัตโนมัติ ส่งผลให้มีการดำเนินการตามกฎหมายไปแล้วกว่า 80,400 ราย ช่วยคืนความปลอดภัยให้คนเดินเท้าได้อย่างเห็นผล - ป้ายรถเมล์ดิจิทัล
หลายคนเคยกลัวการนั่งรอรถที่ป้ายรถเมล์ หรือเคยรอแบบไร้จุดหมาย ไม่สามารถคำนวณเวลาการมาของรถได้ แต่ปัญหานี้กำลังจะหมดไป เนื่องจาก กทม. ได้ติดตั้งจอแสดงเวลาเดินรถ (Real-time Passenger Information) ซึ่งจะทำให้ประชาชนสามารถเช็กได้ว่ารถเมล์สายที่ต้องการจะมาถึงในอีกกี่นาที ผ่านจออัจฉริยะกว่า 700 จุด และปรับปรุงสภาพแวดล้อมจุดจอดรถเมล์ 466 แห่ง ให้ดูทันสมัยและปลอดภัยยิ่งขึ้น - ฝังไมโครชิปสัตว์เลี้ยง
กทม. ได้นำเทคโนโลยีฝังไมโครชิปมาใช้ขึ้นทะเบียนสุนัขและแมวแล้วกว่า 90,000 ตัว เทคโนโลยีนี้ช่วยในการติดตามเจ้าของกรณีสัตว์เลี้ยงสูญหาย และเป็นฐานข้อมูลสำคัญในการบริหารจัดการด้านสาธารณสุขเมือง อย่างการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าได้ครบถ้วน 100% - Greener Bangkok
ต้องบอกว่า greener.bangkok.go.th เป็นแพลตฟอร์มที่รวมทุกอย่างเกี่ยวกับอากาศและสิ่งแวดล้อมไว้ในที่เดียว เพราะนอกจากจะเช็กค่า PM 2.5 และดัชนีความร้อนได้แบบเรียลไทม์แล้ว ยังมีฟีเจอร์ “ห้องหลบร้อน” และแผนที่พื้นที่สีเขียว ที่ BT เองก็ได้รายงานไปแล้วก่อนหน้านี้ ซึ่งช่วยให้ประชาชนเตรียมตัวรับมือกับสภาพอากาศที่แปรปรวนในปัจจุบันได้ทันที - BKK Active
แอปพลิเคชันจองพื้นที่สาธารณะ ห้องสมุด และสนามกีฬาออนไลน์ มียอดจองใช้งานกว่า 2 ล้านครั้ง แพลตฟอร์มนี้ทำให้คนเมืองจองใช้งานสิ่งอำนวยความสะดวกได้ล่วงหน้าเหมือนการจองตั๋วหนัง ลดการใช้กระดาษและกระจายโอกาสให้คนกรุงเข้าถึงสวัสดิการเมืองได้ง่ายและเท่าเทียมกัน - Next Learn
learning.bangkok.go.th/nextlearn เว็บไซต์อัปสกิลทักษะดิจิทัลและอาชีพให้คนเมือง ด้วยความร่วมมือกับภาคเอกชนชั้นนำ ทำให้มีหลักสูตรที่ทันสมัยและตอบโจทย์ตลาดงานจริงกว่า 118 หลักสูตร ช่วยให้คนกรุงมีโอกาสทางอาชีพใหม่ ๆ และก้าวทันโลกเทคโนโลยี
สุดท้ายนี้ต้อง Disclaimer ก่อนว่าบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและสรุปผลงานการบริหารกรุงเทพมหานครในมิติด้านเทคโนโลยีเท่านั้น มิได้มีเจตนาในการชี้นำการตัดสินใจทางการเมืองในทางใดทางหนึ่งแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กรุงเทพมหานครที่กำลังจะมาถึงในวันที่ 28 มิถุนายน 2026 นี้ คือโอกาสสำคัญที่ชาวกรุงเทพฯ จะได้ตัดสินใจเลือกทิศทางของเมืองด้วยตัวเองอีกครั้ง อย่าลืมเช็กสิทธิ ตรวจสอบรายชื่อผู้สมัคร พร้อมศึกษานโยบายและคุณสมบัติให้ถี่ถ้วน เพื่อเลือกตัวแทนที่คุณมั่นใจว่าจะเข้ามาสานต่อหรือสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กรุงเทพฯ เป็นเมืองที่น่าอยู่สำหรับทุกคนอย่างยั่งยืนได้จริง
