เมื่อวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2026 ที่ผ่านมา SpaceX สร้างเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์อวกาศยุคใหม่ ด้วยการบังคับยาน Starship ที่เดินทางกลับจากวงโคจรให้ลงจอดในแนวตั้ง และใช้แขนกลขนาดยักษ์ของหอคอยปล่อยจรวดคว้าจับตัวยานไว้กลางอากาศได้สำเร็จ ณ ฐานปล่อยในรัฐเท็กซัส หลังปฏิบัติภารกิจในอวกาศนานถึง 22 ชั่วโมง
ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นการพิสูจน์ศักยภาพการนำยานอวกาศกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการลดต้นทุนและเพิ่มความรวดเร็วในการหมุนเวียนใช้งานยาน โดยมี Elon Musk ปีนขึ้นไปบนหอคอยปล่อยจรวดเพื่อถ่ายคลิปวิดีโอและสวมกอดยานด้วยความภาคภูมิใจ พร้อมระบุว่าเป็นวันที่ยิ่งใหญ่
ภาพรวมภารกิจและการโคจรรอบโลก
จรวดขนาดยักษ์ความสูง 124 เมตรได้ทะยานขึ้นสู่อวกาศเมื่อช่วงบ่ายแก่ ๆ ของวันศุกร์จากฐาน Starbase ใกล้พรมแดนสหรัฐฯ-เม็กซิโก นับเป็นการบินทดสอบเต็มรูปแบบครั้งที่ 15 ของ Starship และเป็นการเดินทางขึ้นสู่วงโคจรครั้งที่ 2 ของบริษัท
หลังจากแยกตัวออกจากจรวดขับดันได้อย่างสมบูรณ์ ตัวยานอวกาศท่อนบนได้พุ่งขึ้นสู่ระดับความสูง 265 กิโลเมตร ปล่อยดาวเทียม Starlink รุ่นใหม่จำนวน 26 ดวง และโคจรรอบโลกได้มากถึง 14 รอบ ซึ่งก้าวกระโดดจากภารกิจครั้งก่อนที่ทำได้เพียง 1-2 รอบ โดยทีมวิศวกรยืนยันว่าระบบทั้งหมด รวมถึงแผ่นกันความร้อนทำงานได้อย่างสมบูรณ์
ความผิดพลาดของจรวดท่อนแรก พลาดเป้าการคว้าจับแบบคู่
แม้ตัวยาน Starship จะสร้างประวัติศาสตร์ได้สำเร็จ แต่ภารกิจนี้ยังไม่สมบูรณ์แบบ 100% เนื่องจากจรวดขับดันท่อนแรก (Booster) เกิดปัญหาเครื่องยนต์ดับเร็วเกินไประหว่างเดินทางกลับสู่พื้นโลก
ระบบนำทางของจรวดตรวจพบว่าตำแหน่งไม่เหมาะสม จึงสั่งเปลี่ยนทิศทางและทำลายตัวเองกลางอ่าวเม็กซิโกโดยอัตโนมัติ ส่งผลให้ SpaceX พลาดเป้าหมายการคว้าจับยานและจรวดพร้อมกันแบบคู่ (Double Catch) ไปอย่างน่าเสียดาย โดยทีมวิศวกรกำลังเร่งสอบสวนหาสาเหตุที่แท้จริง
ข้อดีของจรวดที่ลงจอดที่ฐานส่งได้
- ลดน้ำหนักตัวยาน : ยานอวกาศไม่จำเป็นต้องติดตั้งขาลงจอด (Landing Legs) ที่มีน้ำหนักมากและกินพื้นที่ ทำให้สามารถนำน้ำหนักส่วนนั้นไปใช้บรรทุกสัมภาระ ดาวเทียม เชื้อเพลิง หรือลูกเรือได้มากขึ้น
- นำกลับมาใช้งานใหม่ได้รวดเร็ว : การจับยานเข้ากับฐานปล่อยโดยตรงช่วยลดขั้นตอนการเคลื่อนย้ายยานจากจุดลงจอดกลับมาที่ฐาน ทำให้สามารถตรวจสอบ เติมเชื้อเพลิง และปล่อยยานขึ้นสู่อวกาศรอบถัดไปได้ภายในเวลาอันสั้น คล้ายกับการเติมน้ำมันเครื่องบิน
- ประหยัดต้นทุนมหาศาล: เมื่อไม่ต้องเสียเวลาซ่อมบำรุงหรือขนส่งขนาดใหญ่ และไม่ต้องทิ้งชิ้นส่วนยานไปเปล่า ๆ ต้นทุนในการส่งจรวดแต่ละครั้งจะถูกลงอย่างมาก ซึ่งสำคัญต่อการสร้างฝูงยานสำหรับเดินทางไปดวงจันทร์และตั้งอาณานิคมบนดาวอังคาร
- ลดความเสี่ยงจากพื้นผิวที่ไม่เรียบ: การลงจอดด้วยแขนกลที่หอคอยช่วยให้ควบคุมตำแหน่งได้อย่างแม่นยำ ไม่ต้องกังวลเรื่องความเอียงหรือความเสียหายของฐานลงจอดบนพื้นดินจากแรงกระแทก
ก้าวสำคัญสู่โครงการดวงจันทร์ของ NASA และดาวอังคาร
ความก้าวหน้าในครั้งนี้สร้างความยินดีให้กับองค์การ NASA เป็นอย่างมาก เนื่องจาก NASA ได้ทุ่มงบประมาณหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อว่าจ้างให้ SpaceX พัฒนายาน Starship สำหรับใช้พามนุษย์กลับไปเหยียบดวงจันทร์และสร้างฐานที่มั่นถาวรในโครงการ Artemis
ในระยะอันใกล้นี้ SpaceX เตรียมเริ่มปล่อยยาน Starship จากศูนย์อวกาศเคนเนดีในรัฐฟลอริดา เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับภารกิจ Artemis III ที่จะทดสอบการเชื่อมต่อยานในวงโคจร ก่อนจะเดินหน้าสู่ภารกิจ Artemis IV ที่ตั้งเป้าพามนุษย์ลงจอดบนดวงจันทร์อีกครั้งในปี 2028 รวมถึงปูทางสู่เป้าหมายสูงสุดของ Elon Musk ในการสร้างอาณานิคมบนดาวอังคารในอนาคต
