หากวันหนึ่งคุณกลับถึงบ้าน แล้วไม่ต้องดูดฝุ่น ไม่ต้องเก็บของ ไม่ต้องถูพื้น หรือแม้แต่เก็บเสื้อผ้าที่กองอยู่บนพื้น เพราะมีหุ่นยนต์จัดการให้ทั้งหมดมันก็น่าจะดีนะ
ฟังดูเหมือนฉากในหนังไซไฟ ซึ่งจริง ๆ แล้วแนวคิดนี้กำลังเริ่มต้นขึ้น แต่หุ่นยนต์ที่เราเห็นในวันนี้ยังไม่ได้ทำทุกอย่างในตัวเดียว
มันเริ่มจากหุ่นยนต์ดูดฝุ่นที่ทำงานง่าย ๆ อย่างหนึ่ง ก่อนจะค่อย ๆ เพิ่มความสามารถ และกำลังมุ่งหน้าไปสู่หุ่นยนต์ที่สามารถ เข้าใจบ้านและช่วยทำงานหลายอย่างได้
คำถามก็คือ เรากำลังเข้าใกล้วันที่หุ่นยนต์จะกลายเป็นผู้ช่วยประจำบ้านจริง ๆ แล้วหรือยัง ?
จุดเริ่มต้นที่เห็นได้ชัดที่สุดก็คือหุ่นยนต์ดูดฝุ่นที่หลาย ๆ บ้านกำลังใช้กันอยู่
เหตุผลที่มันได้รับความนิยมก็ง่ายมาก เพราะมันเข้ามาจัดการงานบ้านที่เราต้องทำซ้ำ ๆ อยู่ตลอด แทนที่จะต้องหยิบเครื่องดูดฝุ่นออกมาเอง เราแค่ตั้งเวลา แล้วปล่อยให้มันจัดการงานแทนเรา
ต่อมาเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาขึ้น หุ่นยนต์ดูดฝุ่นก็ฉลาดขึ้นเรื่อย ๆ จากเดิมที่แค่วิ่งชนกำแพงไปเรื่อย ๆ วันนี้มันสามารถ จำทั้งแผนผังบ้าน หลีกเลี่ยงสิ่งกีดขวาง ตรวจจับของที่อยู่บนพื้น และสั่งงานผ่านมือถือได้ บางรุ่นยังสามารถดูดฝุ่นและถูพื้นได้ในเครื่องเดียว
ตลาดหุ่นยนต์ดูดฝุ่นและถูพื้นที่ใช้ AI จึงมีการคาดการณ์ว่าจะเติบโตจากประมาณ 7,200 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2026 ไปเป็น 18,700 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปี 2036 ตามข้อมูลของ Future Market Insights
สิ่งนี้ได้สะท้อนว่า คนไม่ได้แค่สนใจหุ่นยนต์ในฐานะของเล่นไฮเทค แต่พร้อมจ่ายเงินเพื่อให้มันช่วยทำงานบ้านแทนเรา และเมื่อหุ่นยนต์สามารถดูดฝุ่นได้ คำถามต่อไปก็คือ
ถ้าให้มันทำงานบ้านอย่างอื่นด้วยล่ะ จะดีแค่ไหน ?
ตลาดจึงเริ่มมีหุ่นยนต์สำหรับงานเฉพาะทางมากขึ้น ทั้ง หุ่นยนต์ตัดหญ้า หุ่นยนต์ทำความสะอาดสระ และหุ่นยนต์ทำความสะอาดหน้าต่าง
แต่ละตัวอาจทำได้เพียงอย่างเดียว แต่ข้อดีคือมันสามารถทำงานได้เอง โดยที่เราไม่ต้องคอยควบคุมตลอดเวลา
ทำให้ในอนาคต บ้านหนึ่งหลังอาจไม่ได้มีหุ่นยนต์แค่ตัวเดียว เราอาจได้เห็นภาพว่าบ้านหลังหนึ่งมีหุ่นยนต์หลายตัวที่แบ่งหน้าที่กันทำ
และสิ่งที่กำลังทำให้เรื่องนี้น่าสนใจขึ้นก็คือ AI เพราะหุ่นยนต์รุ่นเก่าส่วนใหญ่มักถูกสร้างมาเพื่อทำงานอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่ถ้ามี AI เข้ามาช่วย หุ่นยนต์ก็เริ่มมีความสามารถในการมองเห็นและเข้าใจสิ่งที่อยู่รอบตัวมากขึ้น
และนี่ทำให้เกิดแนวคิดของหุ่นยนต์ที่สามารถทำงานได้หลายอย่างในตัวเดียว
ลองนึกภาพว่า แทนที่จะบอกหุ่นยนต์ว่า “ดูดฝุ่นห้องนั่งเล่น” เราอาจแค่พูดว่า “ช่วยเก็บบ้านให้หน่อย” หุ่นยนต์ก็สามารถเก็บของ และทำความสะอาดบ้านให้เราได้เลย
นี่คือสิ่งที่ทำให้ Humanoid Robot หรือหุ่นยนต์รูปร่างคล้ายมนุษย์ กำลังได้รับความสนใจมากขึ้นเหตุผลไม่ได้มีแค่เรื่องที่มันดูเหมือนคน แต่เพราะบ้านของเราถูกสร้างขึ้นมาเพื่อให้มนุษย์ใช้งาน
ทั้งบันได ลูกบิดประตู โต๊ะ เก้าอี้ ชั้นวางของ หรือเครื่องใช้ต่าง ๆ ล้วนถูกออกแบบมาให้คนเดินสองขาและใช้มือหยิบจับ
ดังนั้น ถ้าสร้างหุ่นยนต์ที่เดินและใช้มือได้คล้ายมนุษย์ มันก็มีโอกาสที่จะเข้ามาทำงานในบ้านได้ โดยที่ไม่ต้องเปลี่ยนบ้านใหม่ทั้งหมด
Future Market Insights ประเมินว่า ตลาดหุ่นยนต์ Humanoid สำหรับใช้ในบ้านอาจมีมูลค่าประมาณ 250 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2026 และเพิ่มขึ้นเป็นกว่า 6,200 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2036 และบริษัทต่าง ๆ ก็เริ่มพัฒนาหุ่นยนต์ไปในทิศทางนี้แล้ว
อย่าง LG กำลังพัฒนา CLOiD หุ่นยนต์ที่มีแขนสองข้าง ซึ่งบริษัทสาธิตให้เห็นว่าสามารถทำงานร่วมกับเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านได้ เช่น ช่วยหยิบของหรือจัดการงานซักผ้า
ขณะที่บริษัทอย่าง 1X และ Figure ก็กำลังพัฒนาหุ่นยนต์ที่สามารถทำงานได้หลากหลายมากขึ้น ตั้งแต่การหยิบจับสิ่งของ ไปจนถึงการทำงานในสภาพแวดล้อมที่ออกแบบมาเพื่อมนุษย์
แต่ทั้งหมดนี้ไม่ได้หมายความว่า พรุ่งนี้เราจะมีหุ่นยนต์เดินเข้ามาทำงานบ้านแทนเราได้ทุกอย่างเพราะโจทย์ที่ยากที่สุดยังไม่ใช่การทำให้หุ่นยนต์เดินได้ แต่คือการทำให้มันเข้าใจบ้านจริง ๆ
เสื้อผ้าที่กองอยู่บนพื้น แก้วที่วางไม่เป็นที่ ของเล่นเด็ก หรือสัตว์เลี้ยงที่เดินตัดหน้า ล้วนเป็นสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปทุกครั้ง
ดังนั้นการแข่งขันของ Consumer Robotics จึงอาจไม่ได้อยู่ที่ว่า หุ่นยนต์ตัวไหนเหมือนมนุษย์ที่สุด แต่อยู่ที่ว่าหุ่นยนต์ตัวไหนเข้าใจชีวิตประจำวันของมนุษย์ได้ดีที่สุด
เพราะจากเดิมที่เราซื้อหุ่นยนต์เพื่อให้มัน “ทำงานแทนเรา” สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นต่อไปคือการสร้างหุ่นยนต์ที่สามารถ “เข้าใจว่าเราต้องการอะไร แล้วจัดการงานให้เราเอง”
และถ้าวันนั้นมาถึง หุ่นยนต์ประจำบ้านก็อาจไม่ได้เป็นแค่เครื่องใช้ไฟฟ้าอีกต่อไป แต่จะกลายเป็น ผู้ช่วยที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของเรา
