อย่างที่ทราบกันดีว่าสแกมเมอร์ทุกวันนี้วิวัฒนาการวิธีหลอกลวงเหยื่อได้แยบยลกว่าแต่ก่อน เดิมทีอาจจะส่งข้อความลวงให้เชื่อ หลัง ๆ ก็พัฒนามาเป็นการหลอกด้วยภาพด้วยเสียง ต่อมายิ่งยุค AI ที่คนเข้าถึงได้ทุกย่อมหญ้า ใช้งานได้อย่างอิสระ ก็ยิ่งเป็นดาบสองคมที่สแกมเมอร์นำมาใช้เป็นอาวุธในการต้มตุ๋นเหยื่อ
รายงานสถานการณ์การหลอกลวงออนไลน์ โดย Global Anti-Scam Alliance (GASA) เผยว่าในปี 2025 สแกมเมอร์ดูดเงินคนเอเชีย 4.6 ล้านล้านบาท คนไทยมีมูลค่าความเสียหายจากการหลอกลวงอยู่ที่ประมาณ 6.5 หมื่นล้านบาท โดยผู้เสียหายแต่ละรายสูญเสียเงินเฉลี่ย 11,951.20 บาท นี่คือความเสียหายเพียง 1 ปีเท่านั้น และแพลตฟอร์มที่มิจฉาชีพใช้ติดต่อเหยื่อในไทยมากที่สุด ได้แก่ Facebook สัดส่วน 54% และ LINE 48%
bt beartai มีโอกาสได้ไปร่วมงานเสวนา ความร่วมมือในการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ แก๊งคอลเซ็นเตอร์ และปัญหาการหลอกลวงออนไลน์ในงาน Global Anti-Scam Summit Asia 2026
ซึ่งถือเป็นความร่วมมือครั้งใหญ่ ระหว่างฝั่งรัฐบาลและเอกชน ได้แก่ คุณเบธ แอน ลิม ผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์นโยบายสาธารณะ ประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกของ Meta, ดร. วิทวัส มงคลนวเสถียร นักวิชาการคอมพิวเตอร์ชำนาญการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (MDES), เบนจามิน จี. เวอร์ทู (Benjamin G. Virtue) ผู้ช่วยทูตฝ่ายกฎหมาย ประจำสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา ประจำประเทศไทย ของสำนักงานสอบสวนกลางแห่งสหรัฐอเมริกา (FBI) และ พ.ต.อ. ก่อเกียรติ วุฒิจำนงค์ ผู้กำกับการ 1 กองบังคับการปราบปรามการค้ามนุษย์ (ผกก. 1 บก. ปคม.) สังกัดกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง
ทำไมการปราบสแกมเมอร์ต้องเป็นระดับ Glabal ? นั่นเพราะการปราบปรามเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติไม่สามารถทำได้โดยลำพังเพียงประเทศเดียวหรือหน่วยงานเดียว จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการข้อมูลหลักฐานร่วมกันระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย ภาคเอกชน และเครือข่ายระหว่างประเทศ
ทั้งนี้ Meta ได้กางข้อมูลผลงานในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ได้ลบโฆษณาหลอกลวง 65 ล้านรายการออกจาก Facebook และ Instagram ทั่วโลก ในจำนวนนี้ 94% ถูกตรวจพบในเชิงรุกก่อนที่จะมีผู้รายงาน น่าจะสร้างความรู้สึกเชื่อมั่นในความปลอดภัยในกับผู้ใช้งานมากขึ้นไม่น้อย นอกจากนี้ยังได้ยกระดับการควบคุมการเข้าถึง ระบบดูแลความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์ม การตรวจจับด้วย AI และนโยบายต่าง ๆ เพื่อให้แพลตฟอร์มรับมือกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ได้ดียิ่งขึ้น
สำหรับบทบาทของสำนักงานสำนักงานสอบสวนกลางแห่งสหรัฐอเมริกา (FBI) ในประเทศไทย มีการนำคำสั่งของประธานาธิบดีมาใช้ในการทำงานร่วมกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของไทยและนานาชาติ เพื่อทุ่มเททรัพยากรในการแกะรอยและเข้าถึงตัวการใหญ่หรือหัวหน้าแก๊งที่อยู่เบื้องหลังองค์กรอาชญากรรม
สิ่งที่น่าสนใจคือ ดร. วิทวัส ได้พูดถึงวงจรการก่ออาชญากรรมว่ามีอยู่ 5 ขั้นตอนด้วยกัน ซึ่งขบวนการเหล่านี้ทำงานเหมือนบริษัทธุรกิจผิดกฎหมายที่มีการวางแผนอย่างเป็นระบบ โดยมีวงจรตั้งแต่การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน, การเปิดบัญชีม้า, การเริ่มปฏิบัติการหลอกลวง, การขนย้ายและฟอกเงิน (ผ่านคริปโทเคอร์เรนซี), จนถึงการลบร่องรอยและย้ายฐานเมื่อถูกกดดัน
แต่แม้จะรู้แต่ทำไมการกวาดล้างถึงทำได้ไม่ง่าย ?
พ.ต.อ. ก่อเกียรติ ตอบประเด็นนี้ไว้ว่าอาชญากรรมเหล่านี้มีความคล่องตัวและย้ายฐานปฏิบัติการข้ามพรมแดนอยู่เสมอ กฎหมายและกรอบนโยบายของแต่ละประเทศยังมีความแตกต่างกัน ทำให้ต้องสร้างความร่วมมือและกรอบข้อบังคับที่ยืดหยุ่น ทันต่อเทคโนโลยีที่กลุ่มมิจฉาชีพนำมาใช้ ต้องเน้นการให้ความรู้แก่ประชาชน และมุ่งมั่นทำลายโครงสร้างทางการเงินรวมถึงตัวการระดับสูงของขบวนการอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งผลลัพธ์ที่ผ่านมาการทำงานร่วมกันระหว่างตำรวจสากล, FBI, หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และภาคเอกชน อย่าง Meta สามารถแกะรอยและบุกทลายแหล่งกบดานสำคัญ จับกุมผู้กระทำผิดได้หลายสิบคดี รวมถึงปิดบัญชีปลอมและทำลายเครือข่ายในภูมิภาค เช่น ประเทศไทย, เมียนมา และ กัมพูชา
อย่างไรก็ตามแม้ความร่วมมือที่เกิดขึ้นจะมีการขยายผลและผลลัพธ์ที่น่าพอใจ แต่ความต้องการประชาชนเองคือการที่อยากเห็นการปราบปรามแบบสิ้นซาก มีแผนการรับมือเชิงป้องกันที่ดีกว่าวัวหายแล้วล้อมคอก บางรายสูญทรัพย์สินแต่บางรายอาจจะมากกว่านั้น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกภาคส่วนต้องช่วยกันแม้กระทั่งประชาชนเอง เพื่อไม่ให้อาชญากรข้ามชาติใช้ช่องโหว่มาหลอกอีกต่อไป
