ตลาดรถยนต์ไฟฟ้ากำลังโตสุด ๆ แต่ก็มีภัยเงียบที่ซ่อนอยู่คืออายุแบตเตอรี่ ที่มักจะเสื่อมไปก่อนตัวถังรถ ล่าสุด เอริก หลี่ (Eric Li) ประธาน จีลี่ โฮลดิ้ง กรุ๊ป (Geely Holding Group) ออกมาเตือนว่า ค่าเปลี่ยนหรือซ่อมแบตเตอรี่ที่เสื่อมสภาพนั้นแพงมากกก จนรถ EV รุ่นเก่าที่โครงสร้างยังดี อาจกลายเป็นรถที่ไม่คุ้มจะซ่อมเพื่อนำมาวิ่งต่อ
เรื่องนี้ถูกหยิบมาถกกันในงาน World Internet Conference ปี 2026 โดย เอริก หลี่ (Eric Li) ประธานของฝั่งจีลี่ (Geely) ระบุว่า “ปัญหานี้ยังไม่แสดงให้เห็นในวงกว้างนัก เนื่องจากตลาดรถยนต์ไฟฟ้าของจีนยังค่อนข้างใหม่” ขณะที่ วิลเลียม หลี่ (William Li) ซีอีโอของฝั่งนีโอ (Nio)
ก็ตั้งคำถามที่ชวนคิดตามว่า “จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อรถยนต์ถูกใช้งานไปแล้ว 10 ปี หรือ 200,000 กิโลเมตร แต่ตัวรถยังสามารถใช้งานต่อได้อีก 5-6 ปี”
พอรถ EV หมดประกัน (จีนบังคับขั้นต่ำ 8 ปี หรือ 120,000 กิโลเมตร) ภาระทั้งหมดจะตกที่เจ้าของรถทันที ซึ่งปัญหานี้ลามไปถึงเต็นท์รถมือสองแล้ว ข้อมูลจาก สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ระบุว่าเต็นท์รถในจีนถึง 4 ใน 5 แห่ง เมินที่จะรับซื้อรถ EV ที่อายุเกิน 5 ปี เพราะกลัวเรื่องสภาพแบตเตอรี่และค่าเปลี่ยนที่แพงหูฉี่ แถมข้อมูลจาก สมาคมผู้จำหน่ายรถยนต์แห่งประเทศจีน (CADA) ยังบอกด้วยว่า รถ EV อายุ 3 ปี มูลค่าจะหดเหลือแค่ 45% เท่านั้น
ทำไมซ่อมแบตเตอรี่ถึงแพง ?
หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมซ่อมแบตเตอรี่ถึงแพง ? ที่ทำให้มันแพงเลยคือเทคโนโลยี เซลล์ทูแพ็ก (Cell-to-Pack หรือ CTP) ที่ฝังเซลล์ติดกับแพ็กแบตเตอรี่ไปเลยค่ะ แน่นอนว่าช่วยลดชิ้นส่วนก็จริง แต่แกะซ่อมเฉพาะจุดยากมาก
ข้อมูลประเมินจากศูนย์บริการ ซีเอทีแอล (CATL) ระบุว่า ถ้าเปลี่ยนยกลูกอาจมีค่าใช้จ่ายสูงถึง 100,000 หยวน (ประมาณ 14,980 เหรียญสหรัฐฯ) แต่ถ้าซ่อมเฉพาะจุดจะอยู่ที่ 10,000–20,000 หยวน ซึ่งต้องใช้ช่างผู้เชี่ยวชาญเพื่อไม่ให้กระทบระบบระบายความร้อนและความปลอดภัย
เพื่อแก้เกมนี้ จีลี่และนีโอเลยจับมือกันลุยสถานีสลับแบตเตอรี่ (Battery Swapping) โดยจีลี่ยอมทุ่มธุรกิจ อี้อี้ พาวเวอร์ (Yiyi Power) และเงินอีก 640 ล้านหยวน แลกกับหุ้น 30% ใน นีโอ พาวเวอร์ (Nio Power) ที่มีสถานีสลับแบตเตอรี่กว่า 4,126 แห่งแล้ว โมเดลนี้จะช่วยให้คนใช้รถสบายใจขึ้น แบตหมดหรือเสื่อมก็แค่แวะสลับลูกใหม่ ไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงเอง
แต่ที่ยากที่สุดคือความเข้ากันได้ของระบบ เพราะถ้าจะให้เวิร์กจริง ค่ายรถต่าง ๆ ต้องตกลงใช้มาตรฐานเดียวกันให้หมด ทั้งขนาดแบตเตอรี่ จุดเชื่อมต่อ ระบบระบายความร้อน และตัวล็อก เพื่อให้รถ EV ทุกคัน ใช้งานได้คุ้มค่าไปจนวินาทีสุดท้ายของตัวรถ
