หลังจากสื่อใหญ่ต่างประเทศอย่าง Fox News ลงคลิปการเซ็น ‘ข้อตกลงทางการค้า’ ระหว่างอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีของไทยและ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เมื่อคืนที่ผ่านมา ก็มีเสียงฮือฮาว่ามันคือดีลอะไร กลายเป็นประเด็นร้อนทั่วโซเชียลทันที ซึ่งเราจะสรุปให้ว่าดีลนี้คืออะไร ใครได้ ใครเสีย
หลัก ๆ ดีลนี้เป็นการเซ็น ‘บรรลุข้อสรุป’ ว่าด้วยว่าด้วยการรักษาตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย เป็นการลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วย ‘ความตกลงการค้าต่างตอบแทน’ (ART) โดยไทยจะยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ 99% รวมถึงขจัดอุปสรรคทั้งหมดทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษีด้วย !
ด้วยสหรัฐฯ เป็นลูกค้าส่งออกรายใหญ่สุดของไทย คิดเป็นสัดส่วน 24.6% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดของไทย คิดเป็นมูลค่า 2.37 ล้านล้านบาท ถ้าเราสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในตลาดนี้ เศรษฐกิจไทยซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 2 ของอาเซียนจะได้รับผลกระทบอย่างหนัก
อีกทั้งถ้าย้อนกลับไปปีที่แล้ว ไทยเคยเกือบถูกสหรัฐฯ ตั้งกำแพงภาษีนำเข้าสูงถึง 36% (ภายใต้นโยบายลดการขาดดุลการค้าของทรัมป์) ก่อนที่การเจรจาต่อรองจะช่วยดึงอัตราภาษีลงมาอยู่ที่ 19% ซึ่งเป็นเรตเดียวกับประเทศคู่แข่งอื่น ๆ ในภูมิภาค การทำข้อตกลงครั้งนี้จึงเป็นการล็อกเรตภาษีไม่ให้กลับไปพุ่งสูง และสร้างความแน่นอนให้ผู้ส่งออกไทย
สหรัฐฯ ได้อะไรจากดีลนี้บ้าง ?
สรุปคร่าว ๆ สิ่งที่สหรัฐฯ จะได้จากฝั่งไทยถ้ามีการเซ็นลงนามในฉบับจริง
- ยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ 99%
- ยกเลิกกำแพงการค้าที่ไม่ใช่ภาษี ผ่อนปรนกฎระเบียบและขั้นตอนการนำเข้าสินค้าสำคัญจากสหรัฐฯ ได้แก่ รถยนต์จากสหรัฐฯ, อุปกรณ์การแพทย์, ยาและเวชภัณฑ์, เอทานอล และเนื้อสัตว์ปีก
- การันตีซื้อสินค้าเกษตรเพิ่ม โดยไทยจะต้องซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 2,600 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (ราว 9 หมื่นล้านบาท)
แล้วฝั่งไทยได้อะไรบ้าง ?
- รอดกำแพงภาษี 36% ช่วยให้สินค้าหลักจากไทยส่งออกแบบไม่เสียเปรียบเมื่อเทียบประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ ยางล้อรถยนต์ และอาหารแปรรูป
- ดึงดูดทุนเทคฯ และฐานการผลิตโลก เพราะความชัดเจนเรื่องภาษีช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้บริษัทเทคโนโลยีระดับโลก (เช่น เซมิคอนดักเตอร์, Data Center และ EV) กล้าย้ายฐานการผลิตมาไทยเพื่อส่งออกไปสหรัฐฯ ได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องกำแพงภาษี
- ลดแรงกดดันจากการถูกตัดสิทธิ์ GSP และข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่สหรัฐฯ เคยใช้บีบไทย
สำหรับการเซ็นความตกลงการค้าต่างตอบแทนครั้งนี้ ทางทรัมป์ก็แฮปปี้ที่ไทยยอมเจรจาเรื่องนี้สักที หลังจากพยายามจัดการดีลนี้มานาน โดยทรัมป์ก็พูดเองเลยว่า หวังว่าจะได้เซ็นลงนามฉบับทางการไม่เกินอาทิตย์หน้า ทางด้านนายกฯ อนุทินก็มีกล่าวมั่นใจดีลการค้า ‘ไทย-สหรัฐฯ’ จะช่วยปลดล็อกโอกาสใหม่ ย้ำความสัมพันธ์ว่ามันมากกว่าแค่การค้าและการลงทุน
นอกจากนี้ยังมีเรื่องกรณีภาษี Forced Labor ภายใต้มาตรา 301 หรือแรงงานบังคับที่ไทยได้รับอัตราภาษี 12.5% ต่างจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย อินโดนีเซีย และกัมพูชาที่ได้รับอัตราภาษีเพียง 10% ซึ่งทางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ได้เปิดเผยว่ามีการเจรจาต่อรองแนวทางการปรับลดภาษีไปบ้างแล้ว
ทั้งนี้กระทรวงพาณิชย์ก็ออกมาชี้แจงเพิ่มเติมว่าตอนนี้ไทยยังไม่ลดภาษีทันที และไม่ลดภาษีสินค้าสหรัฐฯ ทุกรายการ โดยสินค้าที่นําเข้าจากสหรัฐฯ ยังคงเสียภาษีนําเข้าในอัตราเดิมทุกรายการ การปรับลดภาษีภายใต้ ART จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายได้มีกระบวนการขัดเกลาถ้อยคําทางกฎหมายและลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์แล้วเท่านั้น
ทางเราก็ต้องรอดูต่อไป ว่าหลังลงนามอย่างเป็นทางการไปแล้วผลลัพธ์จะออกมาเป็นอย่างไร คุ้มค่าจริง ๆ ไหม หรือเราเสียมากกว่า













