เมื่อนึกถึงเทศกาลสงกรานต์ ทุกคนนึกถึงอะไรกัน ? สงกรานต์ของชาวต่างชาติอาจจะเป็นถนนที่มีคนเล่นน้ำและเต็มไปด้วยรอยยิ้มและเสียงหัวเราะมากมาย แต่สำหรับคนไทยสงกรานต์คือวันปีใหม่ไทย ที่ทุกคนจะใส่เสื้อลายดอกโดยไม่ได้นัดหมาย ! ว่าแต่เสื้อลายดอกนี้มาจากไหน ใครเป็นคนเริ่มเทรนด์ แล้วเพราะอะไรปัจจุบันมันถึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของสงกรานต์ BT beartai จัดข้อมูลให้เน้น ๆ
เสื้อลายดอก ไม่ใช่ของคนไทยแต่แรก !
หากอ้างอิงจากข้อมูลของ สุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์ด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ที่เคยอธิบายเรื่องนี้ไว้ในมติชนออนไลน์ว่า “เดิมทีเสื้อลายดอกไม่ได้มีในวัฒนธรรมไทย สงกรานต์ที่แท้จริงในอดีตของคนไทยสามัญชนธรรมดาแต่งตัวตามมีตามเกิด หรือแต่งแบบที่คิดว่างามในยุคนั้น”
เสื้อลายดอกเกิดจากความนิยมในช่วงยุคสมัยหนึ่งซึ่งมีอิทธิพลมาจากเสื้อฮาวาย (หรือในชื่อเสื้ออะโลฮ่า) ของสหรัฐฯ พอมีคนใส่มากขึ้นจึงเริ่มฮิตติดกระแส ร้านเสื้อผ้าต่าง ๆ ตามตลาดและห้างสรรพสินค้าเลยนำมาผลิตวางขายจนแพร่หลายไปเรื่อย ๆ กลายเป็นค่านิยมที่ถูกสร้างขึ้นโดยกลไกการตลาดไปโดยปริยาย และกลายเป็นสัญลักษณ์ของวันสงกรานต์ในภายหลัง ที่จะต้องใส่เสื้อลายดอกแบบนี้ เนื่องจากเนื้อผ้ามีความเบา บาง เหมาะแก่การสวมใส่ในช่วงหน้าร้อน เหมาะกับอากาศอากาศประเทศไทย
จุดเริ่มต้นแท้จริงเกิดจากผ้ากิโมโนของญี่ปุ่น ?
มีข้อสันนิษฐานหนึ่งบอกว่า คนญี่ปุ่นชอบฮาวายมาก ๆ เห็นได้จากภาพยนตร์ หรือการ์ตูนหลาย ๆ เรื่อง เช่น โดราเอมอน ที่ซึเนโอะผู้ชอบอวดรวยมักจะเคลมว่าได้ไปเที่ยวฮาวายกับครอบครัวอยู่เสมอ
จึงมีคาดการณ์ว่าช่วงปี 1930 ที่ชาวญี่ปุ่นอพยพไปทำงานอยู่ฮาวาย ได้นำเอาผ้ากิโมโนที่มีลวดลาย สีสันต่าง ๆ ไปตัดเป็นเชิ้ตแขนสั้น จึงเป็นต้นกำเนิดของเสื้อ ‘อะโลฮ่า’ หรือเชิ้ตฮาวาย เพียงแต่รุ่นแรก ๆ สีสันยังไม่ฉูดฉาดเท่ากับปัจจุบันนี้ แต่ภายหลังมีการนำดอกไม้อื่น ๆ เช่น ดอกชบา ดอกลีลาวดี หรือสับปะรดมาตัดเป็นเสื้อสไตล์นี้
ความนิยมจาก เอลวิส เพรสลีย์
ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ทหารอเมริกันจำนวนมากที่ประจำอยู่แถบฮาวาย พากันซื้อเสื้อฮาวายหรือที่เรียกในตอนนั้นว่า ‘Aloha Shirt’ (เสื้ออะโลฮ่า) เพื่อเป็นของฝากให้เพื่อน ๆ และครอบครัว เพราะเสื้อมีน้ำหนักไม่มาก เอายัดใส่กระเป๋าได้สบาย และยังมีความเป็นเอกลักษณ์ที่มีขายแค่ในแถบนั้น เหมาะแก่การเป็นของฝากสุด ๆ
แต่ที่ทำให้เสื้อฮิตหนักขึ้นไปมากกว่านั้นคือการที่ไอคอนอย่าง เอลวิส เพรสลีย์ (Elvis Presley) ที่นำเสื้อฮาวายสีแดงใส่ขึ้นปกอัลบั้ม ‘Blue Hawaii’ แต่ยังไม่จบแค่นั้น เพราะคนดังคนอื่นในสหรัฐฯ อย่าง บิง ครอสบี้ (Bing Crosby) หรือประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนที่ 37 อย่าง ริชาร์ด นิกสัน (Richard Nixon) ก็สวมใส่เสื้อฮาวายด้วยเหมือนกัน ทำให้เสื้อฮาวายกลายเป็นสัญลักษณ์ระดับชาติ ไม่ใช่แค่เสื้อที่ขายในฮาวายอย่างเดียว
ทำไมต้องใส่ช่วงสงกรานต์ ?
แล้วทำไมเราต้องใส่เสื้อลายดอกในช่วงวันสงกรานต์ ? ไม่ว่าจะเดินเข้าไปในตลาดซอกซอยไหน หรือแม้กระทั่งห้างสรรพสินค้าก็เจอคนใส่เสื้อลายดอกเต็มไปหมด เรียกได้ว่าเทศกาลสงกรานต์เป็นช่วงเวลาทองของเสื้อลายดอกเลยก็ว่าได้
จริง ๆ แล้ว การสวมเสื้อลายดอกในวันสงกรานต์ไม่ได้เป็นธรรมเนียมดั้งเดิมที่มีมาแต่โบราณ แต่เป็น ‘แฟชั่นสมัยนิยม’ ที่คนไทยสร้างสรรค์และนัดหมายกันใส่จนกลายเป็นเอกลักษณ์ประจำเทศกาลไปโดยปริยาย โดยมีการให้ความหมายที่ลึกซึ้งซ่อนไว้ว่า ลายดอกไม้ที่กำลัง ‘แรกแย้ม’ นั้นสื่อถึงการเริ่มต้นสิ่งดี ๆ ในวันขึ้นปีใหม่ไทย ผสมผสานกับสีสันที่ฉูดฉาดสดใสซึ่งช่วยสร้างบรรยากาศแห่งความเบิกบานและเติมความสดชื่นให้กับผู้สวมใส่ในช่วงที่อากาศร้อนจัด การใส่เสื้อลายดอกจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเฉลิมฉลองที่ส่งต่อความสุขผ่านเสื้อผ้าได้อย่างลงตัว
