ครั้งแรกของปี 2026 ! เตรียมชมปรากฏการณ์ “กรุงเทพฯ ไร้เงา” ซึ่งสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ได้เปิดเผยข้อมูลทางดาราศาสตร์ที่น่าสนใจว่า ในวันที่ 27 เมษายน 2026 นี้ จะเกิดปรากฏการณ์ ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับกรุงเทพมหานครเป็นครั้งแรกของปี ในเวลาประมาณ 12:16 น. ซึ่งจะทำให้เกิดภาพแปลกตาที่วัตถุต่าง ๆ เสมือนไม่มีเงาทอดยาวออกมา
ทำไมถึงเกิดปรากฏการณ์ “ไร้เงา”
ไม่ใช่เวทย์มนต์หรืออภินิหารอะไร แต่สาเหตุจริง ๆ เป็นเรื่องของวิทยาศาสตร์ล้วน ๆ ที่มาจากแกนหมุนของโลกที่เอียงทำมุมประมาณ 23.5 องศา กับระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ส่งผลให้ในรอบ 1 ปี ดวงอาทิตย์จะเคลื่อนที่พาดผ่านพื้นที่ในเขตร้อน (Tropics) ระหว่างเส้นละติจูด 23.5 องศาเหนือ (Tropic of Cancer) ถึง 23.5 องศาใต้ (Tropic of Capricorn)
เมื่อดวงอาทิตย์โคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งฉากกับพื้นผิวโลกในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง แสงแดดจะส่องตรงลงมายังวัตถุในแนวระนาบพอดี ทำให้เงาของวัตถุจะตกลงไปอยู่ใต้ตัววัตถุนั้น ๆ จนผู้สังเกตมองเห็นเสมือนว่าวัตถุนั้นไร้เงา
ประเทศไทยตั้งอยู่ในเขตร้อนเลยจะได้รับอิทธิพลจากปรากฏการณ์นี้เต็ม ๆ แต่ไม่ได้มาแค่ครั้งเดียวเท่านั้น เพราะในหนึ่งปีดวงอาทิตย์จะโคจรมาตั้งฉากกับพื้นที่ต่าง ๆ ของไทยถึง 2 ครั้ง คือช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม และอีกครั้งในช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน สำหรับปี 2026 นี้ จะเกิดขึ้นที่กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 27 เมษายน 2569 เวลาประมาณ 12:16 น.
ดวงอาทิตย์อยู่บนหัว แต่ทำไมอาจไม่ใช่ “วันที่ร้อนที่สุด” ?
แม้ว่าในวันที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก พื้นที่นั้นจะได้รับพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์อย่างเต็มที่เนื่องจากแสงเดินทางผ่านชั้นบรรยากาศสั้นที่สุด แต่วันดวงอาทิตย์ตั้งฉากมักไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุดเสมอไป
ทั้งนี้เนื่องจากอุณหภูมิของอากาศขึ้นอยู่กับปัจจัยทางอุตุนิยมวิทยาอื่น ๆ อาทิ ปริมาณเมฆและฝน หากมีเมฆมากจะช่วยพรางแสงแดดและลดอุณหภูมิลงได้
ถ้าคนที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ อยากจะสังเกตการณ์และรับชมปรากฏการณ์ครั้งนี้ แนะนำให้ลองสังเกตวัตถุที่ตั้งตรงกลางแจ้ง เช่น กระถางต้นไม้ เสา หรือแม้แต่เงาของตัวเองในช่วงเวลา 12:16 น. แทนการออกไปยืนอยู่กลางแดดเป็นเวลานาน เนื่องจากรังสี UV ในช่วงเที่ยงจะมีความเข้มข้นสูงมาก ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อผิวหนังและก่อให้เกิดโรคลมแดด (Heatstroke) ได้
ใครที่อาจพลาดชมในครั้งนี้ไม่ต้องเสียใจ เพราะสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติระบุว่า ดวงอาทิตย์จะโคจรกลับมาตั้งฉากกับกรุงเทพมหานครอีกครั้งในช่วงฤดูฝน คือวันที่ 16 สิงหาคม 2569 เวลาประมาณ 12:22 น. และสามารถเช็กตารางเวลาดวงอาทิตย์ตั้งฉากครบทั้ง 77 จังหวัดทั่วประเทศไทยได้ที่เว็บไซต์ของ NARIT
https://www.narit.or.th/Sun-Overhead-TH-2026
