จนถึงตอนนี้เหลือเวลาก่อนเปิดฉากฟุตบอลโลก 2026 เพียงแค่ 20 วัน หลายประเทศยังคงเร่งปิดดีลกับสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (FIFA) ท่ามกลางประเด็นค่าลิขสิทธ์ที่ถึงแม้จะต่างกัน แต่ภาพรวมคือตั้งไว้สูงจนหลายประเทศยากจะเอื้อมถึง รวมถึงประเทศไทยเอง
ล่าสุด FIFA ก็สามารถบรรลุข้อตกลงลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกในประเทศจีนได้สำเร็จเมื่อ 15 พฤษภาคม 2026 ที่ผ่านมา และเป็นราคาที่สำนักข่าว AP รายงานระบุว่าต่ำกว่าที่องค์กรลูกหนังโลกตั้งเป้าไว้ตอนแรกอย่างมาก
สำหรับข้อตกลงที่ FIFA ได้ระบุไว้ในแถลงการณ์รวมกับ China Media Group (CMG) จะครอบคลุมการแข่งขันฟุตบอลโลก 4 ครั้งถัดไป (ฟุตบอลโลกชาย 2 ครั้ง และฟุตบอลโลกหญิง 2 ครั้ง) ไปจนถึงปี 2031 ซึ่งรวมถึงการแข่งขันฟุตบอลโลกชายปี 2026 ที่ทวีปอเมริกาเหนือ ซึ่งจะมีทีมเข้าร่วม 48 ทีม รวมทั้งสิ้น 104 แมตช์
ลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดฟุตบอลโลก 2026 มีมูลค่าอยู่ที่ 60 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 2,000 ล้านบาท) ขณะที่สื่อจีนรายงานในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาว่า เดิมที FIFA ต้องการค่าลิขสิทธิ์สูงถึง 300 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 10,000 ล้านบาท)
ในขณะที่ประเทศไทยเองถูก FIFA เรียกค่าลิขสิทธิ์สูงถึง 1,700 ล้านบาท ที่หลายฝ่ายมองว่าไม่สมเหตุสมผล แม้จะมีการเจรจาเพื่อเสนอราคาใหม่ที่ถูกกว่าที่ FIFA ตั้งไว้ แต่ก็ถูกปฏิเสธไป จนรัฐบาลไทยต้องส่งข้อเสนอไปรอบที่สอง ทั้งนี้ยังคงรอการตอบรับจากทางฟีฟ่าอีกครั้ง ซึ่งความหวังที่จะบรรลุข้อเสนอที่ถูกลงค่อนข้างริบหรี่ แม้จะมีบางฝ่ายคาดการณ์ว่าเมื่อใกล้ถึงช่วงการแข่งขันอาจจะทำให้ FIFA ยอมลดราคาลงมาได้บ้าง
อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบแล้ว จะเห็นว่าการเจรจาน่าจะส่งผลพอสมควรที่ทำให้ FIFA เองตัดสินใจลดราคาของค่าลิขสิทธิ์ และสิ่งที่จีนมีเหนือกว่าไทยนั่นคืออำนาจการต่อรอง
สิ่งที่ทำให้จีนมีอำนาจต่อรองเหนือ FIFA จนสามารถกดราคาค่าลิขสิทธิ์ฟุตบอลโลก 2026 ให้เหลือเพียง 60 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ได้นั้น มีอยู่ 3 ข้อ
1. อุปสรรคเรื่องเวลา (Time Zone) ที่ต่างกันมาก
การแข่งขันฟุตบอลโลก 2026 จัดขึ้นที่ทวีปอเมริกาเหนือ (สหรัฐฯ, แคนาดา, เม็กซิโก) ซึ่งเวลาที่ปักกิ่งและเมืองเจ้าภาพห่างกันสูงสุดถึง 15 ชั่วโมง
แมตช์การแข่งขันส่วนใหญ่จะตรงกับช่วงดึกมากหรือเช้ามืดในจีน (เช่น ตี 3) ทำให้เรตติงการชมสดทางโทรทัศน์ และมูลค่าโฆษณาตามเวลาปกติลดลง FIFA จึงไม่สามารถนำยอดผู้ชมในเวลาไพรม์ไทม์มาเป็นข้ออ้างในการโก่งราคาได้
2. แบรนด์ยักษ์ใหญ่ของจีนจ่ายเงินอุดหนุน FIFA โดยตรงไปแล้ว
แม้ลิขสิทธิ์ฝั่งทีวีจะยังไม่จบ แต่บริษัทสัญชาติจีนรายใหญ่ได้เข้าไปเป็นสปอนเซอร์หลักให้ FIFA เรียบร้อยแล้ว อาทิ Lenovo (สปอนเซอร์ระดับท็อป), Mengniu และ Hisense (สปอนเซอร์ระดับรอง) นั่นเท่ากับว่าเงินทุนจีนไหลเข้ากระเป๋า FIFA เพื่อช่วยให้ยอดรายได้รวมทะลุเป้า 1.1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐฯ ไปแล้ว จีนจึงถือไพ่เหนือกว่าในฐานะผู้อุดหนุนรายใหญ่ และไม่จำเป็นต้องยอมจ่ายแพงซ้ำซ้อนในส่วนของลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดอีก
3. กลยุทธ์ใจแข็ง ไม่รีบร้อน
จีนรู้ดีว่า FIFA ทิ้งตลาดดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดในโลกไม่ได้ เพราะสถิติล่าสุด ยอดผู้ชมดิจิทัลและโซเชียลมีเดียทั่วโลกเกือบครึ่งหนึ่ง หรือ 49.8% มาจากประเทศจีน
ฝ่ายจีนไม่ยอมถอยและลากยาวการเจรจาจนเหลือเวลาอีกเพียง 27 วันก่อนคิกออฟ ซึ่งในตอนนั้น FIFA ปิดดีลกับที่อื่นไปกว่า 175 แห่งแล้ว เหลือแค่จีนที่ยังเป็นช่องโหว่ใหญ่ หากปล่อยให้หลุดมือ FIFA จะสูญเสียสถิติตัวเลขผู้ชมทั่วโลกไปเกือบครึ่งทันที สุดท้าย FIFA จึงต้องเป็นฝ่ายยอมลดราคาลงมาอย่างมหาศาลเพื่อรักษาฐานผู้ชมนี้ไว้
จีนใช้ความได้เปรียบของการเป็นผู้ถือยอดวิวครึ่งโลกและผู้สนับสนุนรายใหญ่ ประกอบกับเงื่อนไขเวลาแข่งที่ไม่เอื้ออำนวย มาเป็นอาวุธในการดึงเกมจน FIFA ต้องยอมหั่นราคาขายลดกระหน่ำในที่สุด
กรณีของจีนเมื่อเทียบกับไทยแล้ว เราคงจะไม่สามารถเอาหลาย ๆ ประเด็นไปต่อรองกับ FIFA ได้เหมือนพี่ใหญ่เอเชียที่มีอำนาจต่อรองสูง ดังนั้นคนไทยเองก็ยังคงต้องลุ้น และติดตามดูว่ารัฐบาลและเอกชนเองจะจัดการอย่างไร เมื่อข้อจำกัดมากมายกำลังรั้งดีลนี้อยู่
