ฟุตบอลคือกีฬาเบอร์หนึ่งของโลก และจุดสูงสุดที่นักเตะทุกคนฝันถึงคือการได้ไปค้าแข้งในลีกระดับท็อป แต่สำหรับนักเตะไทย เส้นทางนี้กลับไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด โดยเฉพาะกำแพงสุดหินที่เรียกว่า “ใบอนุญาตทำงาน” (Work Permit)
หากย้อนกลับไปในยุค 2000 ชื่อของ “ลีซอ” ธีรเทพ วิโนทัย คือนิยามของคำว่า Wonderkid เมืองไทย เขาฉายแววเด่นจนติดทีมชาติชุดเยาวชนตั้งแต่อายุ 14 ปี และก้าวสู่ทีมชาติชุดใหญ่ได้อย่างรวดเร็ว
ลีซอได้รับโอกาสครั้งสำคัญในการบินไปฝึกฟุตบอลที่ประเทศอังกฤษกับคริสตัล พาเลซ และเคยสร้างผลงานด้วยการกดแฮตทริกในเกมอุ่นเครื่องกับเชลซี ฟอร์มที่โดดเด่นนี้ไปเข้าตาหลาย ๆ สโมสร โดยเฉพาะข่าวที่ลีซอบอกว่าเคยเห็นกับตาตัวเองว่าเซอร์ อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน บรมกุนซือของแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ในเวลานั้น อยากได้ตัวไปร่วมทีม ทว่าความฝันการเป็นนักเตะพรีเมียร์ลีก ต้องพังทลายลงทันทีเนื่องจากเขาไม่ผ่านเงื่อนไขการขอ Work Permit ของอังกฤษที่เข้มงวดมาก เพื่อสงวนพื้นที่ให้โควตานักเตะท้องถิ่นก่อน
อุปสรรคของแข้งไทย คือ อันดับโลก FIFA
อุปสรรคสำคัญที่ทำให้แข้งไทยย้ายไปเล่นในพรีเมียร์ลีกหรือแชมเปียนชิปได้ยาก คือกฎการรับรองจากองค์กรบริหารกีฬาฟุตบอล (Governing Body Endorsement หรือ GBE) ของสมาคมฟุตบอลอังกฤษ (FA)
คะแนนส่วนใหญ่จะผูกกับอันดับโลก FIFA ของทีมชาติ ซึ่งต้องอยู่ใน Top 50 ของโลก แต่มันคือเรื่องยากมากสำหรับทีมชาติไทย (ซึ่งปัจจุบันอยู่ในอันดับ 94) ทำให้นักเตะไทยแทบไม่ได้คะแนนในหมวดนี้เลย
จุดเปลี่ยนกฎใหม่ ESC ปลดล็อกความหวัง
ความหวังของนักเตะไทยจุดประกายขึ้นอีกครั้งเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2023 สมาคมฟุตบอลอังกฤษ (FA) ได้ปรับปรุงกฎ GBE ใหม่ โดยเพิ่มโควตาที่เรียกว่า Elite Player Performance Plan (EPPP) หรือกฎ ESC (Elite Significant Contribution)
กฎใหม่นี้อนุญาตให้สโมสรในพรีเมียร์ลีกและแชมเปียนชิป สามารถลงทะเบียนนักเตะต่างชาติที่ไม่ผ่านเกณฑ์ Work Permit แบบปกติได้สูงสุดทีมละ 4 คน (ขึ้นอยู่กับเกณฑ์คะแนนของสโมสร) ขณะที่ลีกวันและลีกทูส่งชื่อได้สูงสุด 2 คน เพื่อเปิดโอกาสให้สโมสรดึงดาวรุ่งระดับโลกมาร่วมทีมได้ง่ายขึ้น
กรณี “ศุภณัฏฐ์ เหมือนตา” กับเส้นทางยุโรป
ปี 2023 เป็นช่วงที่แฟนบอลไทยลุ้นกันเนื่องจากเป็นช่วงที่ไทยได้ส่งนักเตะไปฝึกซ้อมกับสโมสรเลสเตอร์ ซิตี้ “แบงค์” ศุภณัฏฐ์ เหมือนตา กองหน้าดาวรุ่งจากบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด เป็นผู้ที่สโมสรเห็นแววและอยากดึงเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของทีม
โดยสโมสรเลสเตอร์ ซิตี้ (ซึ่งมีกลุ่มคิง เพาเวอร์ เป็นเจ้าของ) วางกลยุทธ์ในการพา “แบงค์” ผ่านเงื่อนไขของรัฐบาลอังกฤษที่ว่า หากอันดับโลกของทีมชาติไม่ถึง แต่ได้ลงเล่นในลีกใหญ่ของยุโรปอย่างสม่ำเสมอ ก็จะสะสมแต้มจนผ่านเกณฑ์ Work Permit ได้ ด้วยการใช้วิธีให้สโมสรในเครือข่ายอย่าง โอเอช ลูเวิน (OH Leuven) ในลีกสูงสุดของเบลเยียม ยืมตัวศุภณัฏฐ์ไปใช้งานก่อน เพื่อสร้างสะสมคะแนน GBE
แต่หลังจากได้ลงเล่นและเก็บประสบการณ์ในลีกเบลเยียมอยู่ระยะหนึ่ง ในช่วงปลายปี 2024 ศุภณัฏฐ์ก็ได้เดินทางกลับมาค้าแข้งกับ บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ต้นสังกัดเดิมในไทยลีก โดยที่ยังไม่ได้ย้ายไปร่วมทีมเลสเตอร์ ซิตี้ แบบเต็มตัวอย่างเป็นทางการ
แม้เส้นทางสู่พรีเมียร์ลีกของนักเตะไทยจะยังคงมีเงื่อนไขที่ซับซ้อน แต่กฎใหม่ของ FA และโมเดลพันธมิตรลูกหนังก็พิสูจน์ให้เห็นว่าประตูสู่ลีกสูงสุดของโลกไม่ได้ปิดตายสำหรับนักเตะไทยอีกต่อไป สำหรับลีซอ ถือเป็นนักเตะคนแรก ๆ ที่ทำให้วงการฟุตบอลบ้านเรากลับมาตื่นเต้น ที่เป็นเสมือนเป็นประตูแห่งความหวังในยุคบุกเบิก ซึ่งเขาเองได้ถ่ายทอดทุกมุมมองและเส้นทางโอกาสที่ได้ไปพิสูจน์ฝีเท้ามาแล้วไว้อย่างละเอียดในคอนเทนต์ “บุคคลล้มละลุก”
