ถ้าคนทั้งโลกหันมากินอาหารเพื่อสุขภาพ อาจช่วยลดโลกร้อนได้มากกว่าที่คิด

หลายคนอาจคิดว่าการเลือกรับประทานอาหารส่งผลแค่ต่อสุขภาพของตัวเอง แต่ผลการศึกษาฉบับใหม่ชี้ว่า การเปลี่ยนอาหารบนจานของคนทั้งโลก อาจเป็นหนึ่งในวิธีที่ช่วยลดภาวะโลกร้อนได้มากกว่าที่ใครจะคิด

ปัจจุบัน ระบบอาหารทั่วโลกมีส่วนปล่อยก๊าซเรือนกระจกราว 1 ใน 3 ของการปล่อยทั้งหมด และยังเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้น้ำจืดในปริมาณมาก และการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน นักวิจัยจึงมองว่าการปรับเปลี่ยนระบบอาหารเป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญของการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

นักวิจัยจาก London School of Hygiene & Tropical Medicine และเครือข่ายนักวิจัยนานาชาติ ได้จำลองสถานการณ์ว่าหากประชากรโลกหันมารับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น ภายในปี 2050 โลกจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร

แค่เปลี่ยนการกิน โลกก็เปลี่ยน

ผลการศึกษาพบว่า ถ้าคนทั่วโลกหันมากินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ โดยเน้นที่ผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และถั่ว ลดการกินเนื้อแดง อาหารแปรรูป และน้ำตาล พร้อมช่วยกันลดอาหารเหลือทิ้ง ก็อาจช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากระบบอาหารได้ถึง 85% ภายในปี 2050 อีกทั้งยังลดความจำเป็นในการขยายพื้นที่เลี้ยงปศุสัตว์ เปิดโอกาสให้พื้นที่บางส่วนฟื้นกลับเป็นธรรมชาติ และเพิ่มการผลิตอาหารจากพืชที่ดีต่อทั้งสุขภาพและสิ่งแวดล้อมได้มากขึ้น

ทำไม “อาหาร” ถึงเกี่ยวกับโลกร้อน ?

ระบบอาหารของโลก ตั้งแต่การเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ แปรรูป ขนส่ง ไปจนถึงอาหารที่ถูกทิ้ง ล้วนปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นจำนวนมาก

โดยเฉพาะการเลี้ยงปศุสัตว์และสัตว์เคี้ยวเอื้อง อย่างวัว ซึ่งจะปล่อยก๊าซมีเทน (Methane) ในปริมาณสูง และยังใช้พื้นที่จำนวนมากในการปลูกพืชอาหารสัตว์และพื้นที่ในการเลี้ยงปศุสัตว์ทำให้มีการตัดไม้ทำลายป่าและการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน เป็นอีกหนึ่งสาเหตุสำคัญของภาวะโลกร้อน

ไม่ใช่แค่กินคลีน แต่เป็น “อาหารที่ดีต่อทั้งคนและโลก”

นักวิจัยอธิบายว่า “อาหารสุขภาพ” ในงานวิจัยนี้ ไม่ได้หมายถึงการไดเอตหรือกินคลีนตามกระแส แต่หมายถึงรูปแบบการกินที่สมดุล เน้นอาหารจากพืชเป็นหลัก เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืช ถั่ว และลดการกินเนื้อแดง อาหารแปรรูป และน้ำตาลให้อยู่ในระดับที่พอเหมาะ ใกล้เคียงกับแนวคิด Planetary Health Diet หรือ “อาหารที่ดีต่อทั้งสุขภาพและโลก”

ยังต้องทำมากกว่าการเปลี่ยนเมนูอาหาร

ถึงผลการศึกษาจะชี้ว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมการกินสามารถช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้มาก แต่นักวิจัยก็ย้ำว่า การแก้ปัญหาโลกร้อนจะเกิดขึ้นได้เต็มประสิทธิภาพ ก็ต่อเมื่อควบคู่ไปกับการลดอาหารเหลือทิ้ง ปรับปรุงวิธีการผลิตอาหาร และฟื้นฟูพื้นที่ธรรมชาติไปพร้อมกัน ไม่ใช่อาศัยแค่การเปลี่ยนเมนูอาหารเพียงอย่างเดียว