ช่วงนี้แว่นอัจฉริยะค่อนข้างไฮป์ เพราะนอกจากจะเป็นแว่นที่กันแดดแล้ว ยังสามารถเป็นกล้องอัจฉริยะที่กดถ่ายได้ด้วยนี่แหละ สำหรับคนสวมใส่มันก็สนุกหรอกนะ แต่ก็มีอีกฝั่งที่มองเรื่องความปลอดภัยก็กังวลว่า ‘ถ้ามีคนใส่แว่นอัจฉริยะแล้วแอบถ่ายโดยที่เราไม่รู้ตัวล่ะ ?’ เลยเป็นบทความนี้ขึ้นมา ว่าเราสามารถดูได้ยังไงว่าใครใส่แว่นอัจฉริยะ และกำลังถ่ายหน้าเราอยู่
วิธีดูว่าใครกำลังใส่แว่นอัจฉริยะ
- วิธีแรกคือให้มองว่าตรงกรอบแว่นเขามีเลนส์เล็ก ๆ ฝังอยู่ไหม วิธีนี้ง่ายที่สุด หลายคนอาจจะสับสนว่าเป็นตัวน็อตจิ๋วที่เอาไว้ยึดขาแว่น แต่จริง ๆ มันดูง่ายมาก คือถ้ากรอบหน้าตรงหางตา ส่วนใหญ่จะเป็นเลนส์แว่น ยิ่งถ้ามีไฟ LED กะพริบ ขณะสวมใส่ด้วยก็มั่นใจได้เลยว่าแว่นอัจฉริยะแน่ ๆ
- สังเกตพฤติกรรมการใช้งาน ถ้ามีใครใส่แว่นแล้วชอบกระดกขาแว่นบ่อย ๆ ยืนเหม่อนิ่งค้างเป็นพัก ๆ เหมือนกำลังอ่านอะไรสักอย่างอยู่บนเลนส์ หรือพูดพึมพำเบา ๆ เป็นการสั่งงานด้วยเสียง อันนี้คือใส่แว่นแน่นอน
- ลองใช้แอปฯ ตรวจจับแว่นอัจฉริยะ ปัจจุบันเริ่มมีแอปฯ อย่าง Nearby Glasses หรือ ZuckOff ที่พัฒนาขึ้นมาช่วยสแกนหาสัญญาณบลูทูทและชุดรหัสเฉพาะตัวของแว่นตา AI รอบข้าง แม้จะยังไม่แม่นยำเต็มร้อย (เพราะผู้ใช้แว่นอาจปิดบลูทูทไว้) หรือแอปฯ อาจแจ้งเตือนคลาดเคลื่อนได้ แต่ก็พอใช้เป็นแนวป้องกันขั้นต้นได้ระดับหนึ่ง
ตอนนี้ยังไม่มีกฎหมายรองรับอย่างชัดเจนว่าควรสวมใส่แว่นตาอัจฉริยะแบบไหนที่ไม่เป็นการรบกวนผู้อื่น มุมมองของคนทั่วไปที่ไม่ได้ใช้แว่นนี้เลยดูเหมือนผู้ผลิตผลักภาระ ‘การระวังตัว’ มาให้ผู้บริโภคเต็ม ๆ
ทั้งนี้ตามกฎหมายประเทศไทย เราก็มี พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) การใช้กล้องบนแว่นตาบันทึกภาพหรือวิดีโอที่ติดใบหน้าบุคคลอื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม และนำไปเผยแพร่ต่อสาธารณะจนทำให้เจ้าของข้อมูลเสียหาย หรือนำไปใช้เพื่อการค้า จะเข้าข่ายละเมิดกฎหมาย PDPA ทันที แม้จะอ้างว่าเป็นการถ่ายภาพบรรยากาศทั่วไปก็ตาม หรือกฎหมายอาญาและกฎหมายแพ่งว่าด้วยการละเมิด การสวมแว่นตาเพื่อแอบถ่ายบุคคลอื่นในพื้นที่ส่วนตัว พื้นที่หวงห้าม หรือการนำภาพไปใช้ในทางที่ทำให้ผู้อื่นได้รับความอับอายและเสื่อมเสียชื่อเสียง ถือเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ซึ่งสามารถถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายและอาจมีความผิดทางอาญาได้ ดังนั้นใครที่ใส่แว่นอัจฉริยะและมีการบันทึกภาพอาจจะต้องพึงตระหนักถึงส่วนนี้ แม้ว่าจะไม่มีเจตนาก็ตาม
สำหรับตอนนี้ แว่น Ray-Ban Meta มีระบบป้องกัน หากผู้ใช้พยายามเอาเทปดำมาปิดทับไฟ LED เพื่อแอบถ่าย ตัวแว่นจะตัดระบบและไม่ยอมบันทึกภาพให้ เพื่อแสดงให้เห็นว่าผู้ผลิตก็มีมาตรการป้องกันเบื้องต้น
กรณีที่เรารู้สึกว่ามีคนแอบถ่ายแน่ ๆ แล้วและรู้สึกไม่ปลอดภัย แนะนำให้แจ้งเจ้าหน้าที่ หรือไม่ก็สอบถามตรง ๆ อย่างสุภาพ เพื่อขอสิทธิแจ้งลบรูปตามหลัก PDPA ได้เช่นกัน
