นักวิทยาศาสตร์พบ! ยีนที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันตรวจเชื้อไวรัสไม่เจอ

ระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์เป็นระบบป้องกันที่ดีที่สุดในการป้องกันเราจากเชื้อโรคที่เราต้องเจอในทุกๆวัน แต่ทุกๆระบบต้องมีข้อบกพร่องระบบภูมิคุ้มกันของเราก็เช่นกัน

เราทุกคนจะมียีนตัวหนึ่งที่ป้องกันเราจาก autoimmune disorders (เพื่อไม่ให้ระบบภูมิคุ้มกันทำลายตัวมันเอง)  แต่ในขณะเดียวกันมันก็สามารถซ่อนไวรัสจากการตรวจจับของระบบภูมิคุ้มกันของเรา

ยีนตัวนี้ถูกเรียกว่า adenosine deaminase acting on RNA 1 หรือ ADAR1 มันทำหน้าที่ในการป้องกันร่างกายจากไวรัสจำนวนมากที่เข้ามาในร่างกาย แต่มันจะปล่อยให้ไวรัสผ่านเข้ามาได้อย่างง่ายดายถ้าไวรัสมีจำนวนไม่มาก ADAR1 และโปรตีนที่มีรหัสช่วยป้องกันร่างกายจากการทำลายตัวเอง ด้วยการหา double-stranded RNA และเปลี่ยนมันเป็น single-stranded โดยปกติแล้ว RNA ทั้งสองชนิดสามารถส่งผลกระทบกับร่างกายได้หลายอย่าง

Roberto Cattaneo ศาสตราจารย์ด้านชีวเคมีและชีววิทยาระดับโมเลกุลจาก Mayo Clinic กล่าวว่า ถึงแม้จะยังไม่ชัดเจนว่าทำไม double-stranded RNA สามารกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันได้ในตอนแรก แต่ก็มีหนึ่งในทฤษฎีบอกไว้ว่าในขั้นแรกเริ่ม เซลล์มี RNA เป็นรหัสพันธุกรรม หลังจากนั้นเซลล์ก็เริ่มมีรหัสพันธุกรรมเป็น DNA ในขณะที่ไวรัสส่วนใหญ่ยังคงใช้ RNA เป็นรหัสพันธุกรรม ดังนั้นเซลล์จึงเริ่มจดจำว่า double-stranded RNA เป็นผู้บุกรุก

เมื่อยีน ADAR1 เกิดข้อผิดพลาด ไม่สามารถแปลง double-stranded RNA เป็น single-stranded RNA ได้ double-stranded RNA จะไปกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันทำให้ระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ อย่างเช่นโรค Aicardi-Goutiéres syndrome ที่เกิดในทารกโรคนี้ทำให้สมอง ระบบภูมิคุ้มกัน และผิวหนังผิดปกติ แต่น่าแปลกเมื่อเราตรวจผู้ป่วยกลับ เรากลับพบว่าโปรตีนในผู้ป่วยโรคนี้ไม่ได้มีความผิดปกติแต่อย่างใด มันยังคงต่อสู้กับไวรัสได้อย่างดี

ทีมวิจัยจึงใช้ เครื่องตัดต่อพันธุกรรม CRISPR-CAS9 เพื่อลบ ADAR1 ออกไปแล้วนำเชื้อหัด (เชื้อหัดที่มีรหัสพันธุกรรมเป็น RNA ซึ่งมันมีทั้ง double-stranded RNA และ single-stranded RNA) มาทำให้เซลล์ติดเชื้อ นักวิจัยพบว่า เมื่อเซลล์ไม่มี ADAR1 ทั้ง double-stranded RNA และ single-stranded RNA สามารถกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันได้ทั้งนั้น แต่ในทางกลับกันเซลล์ที่ไม่ได้ถูกแก้ไขยีนกลับมีการถูกกระตุ้นที่น้อยมาก

การค้นพบครั้งนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์ตระหนักว่ามีเชื้อที่สามารถลักลอบผ่านระบบภูมิคุ้มกันของเราเข้ามาได้ ไม่ใช่เพียงโรคหัดเท่านั้นที่มี RNA ทั้ง double-stranded และ Single-stranded แต่ยังมีเชื้อไวรัสอื่นๆอีกเช่น yellow fever virus  และ Chikungunya (ซึ่งแพร่กระจายโดยยุง) ดังนั้นการศึกษานี้อาจจะทำให้เราสามารถหาทางรักษา+โรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสได้

อ้างอิง