ยุโรปเตรียมขึ้นภาษีนำเข้ารถ EV จากจีน หลังสงครามราคารถยนต์ไฟฟ้า ทำตลาดผันผวน

เราได้ยินคำว่า ‘สงครามราคา’ ของรถ EV จีนกันมาสักพักแล้ว หรือจะกล่าวให้ชัดคือ แบรนด์รถ EV หลายค่ายต่างลดเพดานราคาเพื่อแข่งกันขายรถ จนทำให้ผู้ใช้ที่ซื้อก่อนอาจไม่ได้ของถูกเสมอไป เพราะไม่ทันไรเดี๋ยวก็ขายถูกลงอีกแล้ว เราเห็นปรากฏการณ์แบบนี้เช่นเดียวกันในตลาดรถของไทย เนื่องจากมาตรการอุดหนุนและลดภาษีนำเข้าของภาครัฐ รวมถึงผู้นำเข้ายอมหั่นกำไรตัวเองลง ทำให้ต้นทุนลดลง ขายรถได้ถูกลงตามไปด้วย แต่สำหรับตลาดรถฝั่งยุโรป หรือ EU อาจจะไม่ได้เป็นเช่นนั้น เพราะล่าสุดอาจมีการเพิ่มภาษีนำเข้ารถ EV จากประเทศจีน เพื่อให้เกิดความเท่าเทียมในตลาด

หากสังเกตตัวเลขจากกราฟข้างต้น จะเห็นว่ายุโรปมีการนำเข้ารถ EV จากประเทศจีนมากขึ้นในทุก ๆ ปี โดยเฉพาะปี 2023 มีการนำเข้ามากกว่า 437,554 คันเลยทีเดียว คิดเป็นสัดส่วนเพิ่มขึ้นกว่า 45% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ทำให้คณะกรรมาธิการยุโรปได้มีการประกาศการสอบสวนแบรนด์รถ EV จากจีน ในประเด็นเรื่องการสนับสนุนด้านภาษีไม่เป็นธรรม เมื่อวันที่ 12 มิถุนายนที่ผ่านมา โดยแต่ละแบรนด์จะต้องเสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น ดังนี้

• BYD เสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น 17.4%
• Geely เสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น 20%
• SAIC เสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น 38.1%
• ผู้ผลิตรถ EV รายอื่น ๆ ที่เข้าร่วม เสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น 21%
• ผู้ผลิตรถ EV รายอื่น ๆ ที่ไม่เข้าร่วม เสียภาษีนำเข้าเพิ่มขึ้น 38.1%
• ทั้งนี้ยังไม่รวมภาษีนำเข้า (Import Tariff) ที่ต้องเสียอยู่แล้ว 10% และภาษีอื่น ๆ อีก 20%

มาตรการนี้จะเริ่มบังคับใช้ชั่วคราววันที่ 4 กรกฎาคม 2024 หากประเทศจีนไม่สามารถนำเสนอวิธีการแก้ปัญหาหรือทางออกของการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมนี้ได้ ทำให้แบรนด์จีน (รวมถึงแบรนด์ตะวันตกที่มีฐานการผลิตอยู่ในประเทศจีนอย่าง Volvo และ Tesla) ได้รับผลกระทบโดยตรง ทั้งนี้กระบวนการสอบสวนเป็นไปเพื่อต้องการฟื้นฟูตลาดรถยนต์ให้เกิดความเท่าเทียมขึ้น และยุโรปยังคงเปิดกว้างสำหรับผู้ผลิตรถ EV จากประเทศจีนอยู่เสมอ หากว่าทุกคนปฏิบัติตามกฎการค้าที่ทั่วโลกตกลงใช้ร่วมกัน

จากตัวเลขบนกราฟทำให้เห็นว่าตลาดรถ EV ในยุโรปเติบโตเร็วมาก จากปี 2017 เพียงแค่หลัก 17,800 คัน สู่ 437,000 คันในปี 2023 (มูลค่าของบริษัทอย่าง Tesla, BMW และ Renault เพิ่มขึ้นจาก 631 ล้านยูโร ไปเป็น 9,660 ล้านยูโร) ทำให้สัดส่วนรถ EV จีนในตลาดยุโรปจากเดิมมีเพียง 0.4% ในปี 2019 กลับเพิ่มขึ้นเป็น 7.9% ในปี 2023 และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 20% ภายในปี 2027

คณะกรรมาธิการยุโรป มีนโยบายสนับสนุนการนำเข้ารถ EV จีนไม่ต่างจากไทย ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบเงินอุดหนุน การยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม ลดราคาสินค้าและบริการ สินเชื่อราคาถูก เครดิตที่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ คืนภาษี และอื่น ๆ อย่างไรก็ตามมาตรการสนับสนุนจากภาครัฐอาจทำร้ายอุตสาหกรรมรถของสหภาพยุโรป เนื่องจากการผลักดันรถ EV จีนมากเกินไป ทำให้ยอดขายรถ กำไร ไปจนถึงส่วนแบ่งการตลาดกลายเป็นเรื่องไม่ยั่งยืนได้ จึงเป็นที่มาของประกาศมาตรการขึ้นภาษีนำเข้ารถ EV จีนนั่นเอง

การปรับภาษีนำเข้ารถ EV จีนนี้ ส่งผลให้ราคาขายของรถ EV จีนขยับเข้ามาใกล้กับคู่แข่งในตลาดยุโรปมากขึ้น ทำให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมมากกว่าสงครามราคาอย่างที่เป็นอยู่ แต่ก็ใช่ว่าจะมีผู้เห็นด้วยไปซะทั้งหมด อย่างสมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์แห่งเยอรมนี (VDA) ที่มี BMW, Mercedes-Benz และ Volkswagen ให้การสนับสนุน มองว่าการเก็บภาษีนำเข้าเพิ่มไม่เหมาะสม เนื่องจากการเพิ่มภาษีไม่ได้ช่วยกระตุ้นความสามารถในการแข่งขันด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ และอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางการค้าตามมา

โดยมาตรการปรับภาษีนำเข้าจะมีการลงคะแนนเสียงระหว่างประเทศสมาชิกในเดือนพฤศจิกายน 2024 และประกาศใช้มาตรการอย่างเป็นทางการอีกครั้ง แต่ปัจจุบันหลายประเทศยังมีความเห็นที่แตกต่างกันไปหลายทิศทาง ไม่ว่าจะฝั่งเยอรมันที่รอลงมติในเดือนพฤศจิกายนทีเดียว หรือฮังการีที่ดึงดูดการลงทุนจาก BYD เข้ามาในประเทศก็ดูจะเห็นด้วยกับเรื่องนี้ ส่วนสวีเดนและไอร์แลนด์ยังสงวนความคิดเห็น แต่ไม่ได้มีท่าทีต่อต้าน ทั้งนี้ฝรั่งเศสเองยังไม่ยอมเปิดตลาดให้จีนมากนัก เฉกเช่นเดียวกับอิตาลีที่ผลักดันมาตรการขึ้นภาษีนำเข้าเต็มที่ สอดรับกับที่อเมริกาประกาศเก็บภาษี 100% สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าที่ผลิตในจีน บทสรุปของการปรับขึ้นภาษีนำเข้าในตลาดยุโรปจะเป็นอย่างไร เราคงต้องติดตามกันต่อไปในช่วงปลายปี 2024