ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลายคนคงได้ยินคำว่า Quantum Computing หรือ “คอมพิวเตอร์ควอนตัม” บ่อยขึ้น เพราะบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อย่าง IBM, Google, Microsoft รวมถึงรัฐบาลหลายประเทศ ต่างทุ่มงบประมาณมหาศาลเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีนี้
ล่าสุด ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายมองตรงกันว่า Quantum Computing กำลังเริ่มก้าวออกจากห้องทดลอง และเข้าสู่ช่วงที่ภาคธุรกิจเริ่มนำไปทดลองใช้งานจริงมากขึ้น แม้จะยังไม่ใช่เทคโนโลยีที่คนทั่วไปสามารถใช้งานได้ในชีวิตประจำวันก็ตาม
หลายคนจึงสงสัยว่า มันคืออะไร แล้วทำไมทั่วโลกถึงให้ความสำคัญขนาดนี้ ?
คอมพิวเตอร์ที่เราใช้ทุกวันนี้ทำงานอย่างไร ?
คอมพิวเตอร์ที่เราใช้ทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์ โน้ตบุ๊ก หรือคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ ทำงานโดยประมวลผลข้อมูลผ่านสิ่งที่เรียกว่า “บิต” (bit) ที่มีค่าเป็น 0 หรือ 1 เท่านั้น การทำงานจะค่อย ๆ ไล่ไปทีละลำดับ (Sequential) ซึ่งมีความเร็วเพียงพอสำหรับงานทั่วไป เช่น เล่นอินเทอร์เน็ต ดูหนัง เล่นเกม หรือทำงานเอกสาร
แม้ปัจจุบันคอมพิวเตอร์จะสามารถคำนวณผลพร้อมกัน (Parallel) ทำให้หาคำตอบได้เร็วขึ้น แต่เมื่อเจอกับโจทย์ที่ซับซ้อนมาก ๆ เช่น การค้นหายาชนิดใหม่ การจำลองโมเลกุล การออกแบบวัสดุใหม่ หรือการคำนวณที่มีความเป็นไปได้มหาศาล คอมพิวเตอร์ทั่วไปอาจต้องใช้เวลาหลายปี หรือบางปัญหาอาจแทบคำนวณไม่เสร็จเลย
แล้ว Quantum Computing ต่างอย่างไร ?
Quantum Computing เลยเป็นหนึ่งทางเลือกที่อาจนำมาใช้ปลดข้อจำกัดโดยอาศัยหลักการของคิวบิต (Qubits) บนฟิสิกส์ควอนตัม ที่สามารถคำนวณข้อมูลบางประเภทได้แตกต่างจากคอมพิวเตอร์ทั่วไป แทนที่จะคำนวณแค่ตัวเลข 0 หรือ 1 ตามลำดับ มันสามารถพิจารณาความเป็นไปได้จำนวนมากพร้อมกัน โดยมีความเป็นไปได้ทั้ง 0 และ 1 ในเวลาเดียวกัน จึงมีโอกาสหาคำตอบของปัญหาที่ยากได้รวดเร็วยิ่งขึ้นในบางงาน
แล้วทำไมยังไม่มีใครใช้กันทั่วไป ?
แม้ศักยภาพของ Quantum Computing จะน่าตื่นเต้น แต่เทคโนโลยีนี้ก็ยังมีข้อจำกัดอีกหลายด้าน เครื่อง Quantum Computer ยังมีราคาสูง ต้องทำงานในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมอย่างเข้มงวด และยังมีโอกาสเกิดข้อผิดพลาดในการคำนวณได้ง่าย ทำให้ในปัจจุบันยังเหมาะกับการใช้งานเฉพาะทางมากกว่าการใช้งานทั่วไป
Quantum จะมาแทนคอมพิวเตอร์ที่เราใช้ไหม ?
ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่มองว่า ในอนาคต Quantum Computing จะทำงานร่วมกับคอมพิวเตอร์แบบเดิม มากกว่าจะเข้ามาแทนทั้งหมด
งานทั่วไปอย่างเล่นอินเทอร์เน็ต ดูวิดีโอ พิมพ์เอกสาร หรือเล่นเกม ยังเหมาะกับคอมพิวเตอร์ปัจจุบันมากกว่า ส่วน Quantum จะถูกใช้สำหรับงานเฉพาะทางที่ต้องใช้พลังการคำนวณมหาศาล
ทำไมทั่วโลกถึงจับตา ?
ถึงแม้ว่าเทคโนโลยีนี้จะยังไม่พร้อมสำหรับการใช้งานในชีวิตประจำวัน แต่หลายฝ่ายเชื่อว่า Quantum Computing อาจกลายเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญที่สุดในอีกหลายสิบปีข้างหน้า รายงานของ McKinsey ระบุว่า ปัจจุบันมีองค์กรมากกว่า 300 แห่งทั่วโลก ที่เริ่มทดลองหรือนำ Quantum Computing ไปใช้แก้ปัญหาทางธุรกิจแล้ว ซึ่งสะท้อนว่าเทคโนโลยีนี้กำลังค่อย ๆ ก้าวจากแนวคิดในห้องทดลองสู่โลกอุตสาหกรรมจริง
ถึงแม้ Quantum Computing จะยังไม่ใช่สิ่งที่เราจะได้ใช้บนโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ในเร็ว ๆ นี้ แต่หลายฝ่ายเชื่อว่า หากเทคโนโลยีพัฒนาไปถึงจุดที่พร้อมใช้งานอย่างเต็มรูปแบบ ก็อาจกลายเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของวงการคอมพิวเตอร์ ที่จะเข้ามาสร้างผลกระทบครั้งใหญ่ เหมือนกับที่ AI ทำและช่วยให้มนุษย์แก้ปัญหาซึ่งเคยใช้เวลาหลายปี หรืออาจทำไม่ได้เลย ให้กลายเป็นเรื่องที่ใช้เวลาเพียงไม่นานในอนาคต
