หมอไทยท้าพิสูจน์ ทำวิจัย กิน KFC ไม่ได้ทำให้เวรเยิน !

การซื้อ KFC ไปฝากหมอ หรือคนในวอร์ดสั่ง KFC มากิน เรียกได้ว่าเป็นมีมหมอที่เราเห็นกันอยู่เนือง ๆ และหมอจำนวนไม่น้อยก็อาจเรียกได้ว่าฝังใจไปแล้วว่าการกิน KFC ก่อนขึ้นเวร จะทำให้ เวรเยิน หรือภาวะที่มีคนไข้เข้ามารับรักษาจำนวนมาก หรือไม่ก็เกิดปัญหาวุ่นวายขึ้นภายในวอร์ด

แม้จะดูเป็นเรื่องความเชื่อที่เหมือนจะพูดกันเล่น ๆ แต่หมอไทยกลุ่มหนึ่งจริงจังกว่าที่คิด เพราะหมอได้รวมตัวกันทำงานวิจัย Randomized Controlled Trial หรือการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม โดยเก็บข้อมูลนานถึง 12 เดือน รวมทั้งหมดกว่า 345 เวร และได้รับการตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ Annals of Surgery Open แล้ว

โดยเขาแบ่งหมอออกเป็น 3 กลุ่มตามอาหารที่กินก่อนขึ้นเวร 1) กลุ่มหมอที่กินอาหารปกติ 2) กลุ่มที่กิน KFC และ 3) กลุ่มที่กินไก่ทอดห้าดาว ซึ่งจากเก็บข้อมูลทั้งหมดแล้วนำมาสรุปผลทางสถิติพบว่า “ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ” ไม่ว่าจะเป็นปริมาณเคสโดยรวม จำนวนการผ่าตัดฉุกเฉิน เคสผู้ป่วย ปริมาณการเสียเลือด หรือระยะเวลาในการผ่าตัดสะสม

นอกจากนี้ ทีมคุณหมอที่ทำวิจัยยังใช้แบบจำลองสถิติคุมตัวแปรอื่น ๆ เช่น วันหยุด วันธรรมดา หรือความเร็วในการผ่าตัดของแพทย์แต่ละคน ก็ยังคงยืนยันผลลัพธ์เดิมว่า อาหารที่กินไม่มีผลทำให้เวรเยิน

แต่ความน่าสนใจอีกอย่างของงานชิ้นนี้คือ หลังจบการทดลอง ทีมวิจัยให้ศัลยแพทย์ผู้เข้าร่วมทั้ง 5 ประเมินคะแนนความเชื่อว่าการกิน KFC ก่อนขึ้นเวรจะทำให้เวรเยินอีกครั้ง ผลปรากฏว่า คะแนนความเชื่อลดลงเพียงคนละ 1 คะแนน (จากคะแนนเต็ม 10) เท่านั้น

ทีมคุณหมอนักวิจัยก็สรุปว่าเป็นปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาที่ว่า ความเชื่อที่ฝังรากลึกในวัฒนธรรมองค์กรนั้นเปลี่ยนแปลงได้ยากและต้องใช้เวลา แม้จะมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มาหักล้างอย่างชัดเจนแล้วก็ตาม

*งานวิจัยชิ้นนี้ไม่ได้รับการสนับสนุนใด ๆ

*การทดสอบนี้มีทั้งการวิเคราะห์หลัก 313 เวร จากหมอที่อยู่เวรคนเดียว และ Sensitivity Analysis (การเปลี่ยนรูปแบบการทดสอบเพื่อยืนยันผลลัพธ์) โดยเอาเวรที่มีแพทย์ประจำบ้านร่วมเวรด้วยอีก 32 เวร มาคำนวณด้วย

สรุปว่า KFC และประเภทของอาหารที่คุณหมอกินก่อนขึ้นเวรไม่ได้ส่งผลต่อจำนวนเคสหรือปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างขึ้นเวร คุณหมอทั้งหลายเลยสบายใจได้ถ้าจะกิน KFC นั่นเอง

สำหรับมุมที่ bt มองว่าน่าสนใจที่สุดของงานวิจัยนี้ ไม่ได้มีแค่คำตอบว่า “KFC ไม่ได้ทำให้เวรเยิน” แต่งานวิจัยนี้ยังทำให้เราเข้าใจ “สมองของมนุษย์” มากขึ้น

ลองนึกภาพตามว่า หมอคนหนึ่งกิน KFC ก่อนขึ้นเวร แล้ววันนั้นคนไข้ทะลักเข้ามาไม่หยุด เหตุการณ์แบบนี้จะสร้างการจดจำได้ชัดเจน เพราะมันทั้งเครียด ทั้งเหนื่อย และมีอารมณ์ร่วมสูง แต่ในอีก 20 วันที่กิน KFC แล้วเวรปกติ ไม่มีอะไรเกิดขึ้น กลับแทบไม่มีใครจำได้

นี่คือสิ่งที่นักจิตวิทยาเรียกว่า Confirmation Bias หรือการที่สมองเลือกจำเฉพาะเหตุการณ์ที่สอดคล้องกับความเชื่อเดิม และมองข้ามข้อมูลที่ขัดแย้งไป รวมถึง Availability Heuristic ที่ทำให้คนเราตัดสินหรือประเมินสิ่งต่าง ๆ โดยยึดเอาข้อมูล ภาพจำ หรือประสบการณ์ที่นึกถึงได้ง่ายและรวดเร็วที่สุด

ยิ่งถ้าความเชื่อนั้นถูกเล่าซ้ำ ๆ ในวัฒนธรรมองค์กร เช่น รุ่นพี่เตือน รุ่นน้องรับช่วงต่อ ความเชื่อก็ยิ่งแข็งแรงขึ้น จนกลายเป็น “ความจริง” สำหรับบางคน แม้จะไม่มีหลักฐานรองรับก็ตาม ตรงกับข้อสรุปเรื่องการเปลี่ยนความเชื่อของหมอ ที่อาจต้องอาศัยเวลา และบางครั้ง สิ่งที่เปลี่ยนยากที่สุด ไม่ใช่ข้อเท็จจริง แต่คือเรื่องที่เรารู้สึกว่า “มันจริงมาตลอด” นั่นเอง