นม โยเกิร์ต ชีส และผลิตภัณฑ์จากนม เป็นของที่เราเห็นจนชินตาบนเชลฟ์ แต่ตลอดหลายปีที่ผ่านมา อาหารกลุ่มนี้ก็ถูกถกเถียงเรื่องสุขภาพอยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะ “ไขมันอิ่มตัว” ที่มักถูกเชื่อมโยงกับคอเลสเทอรอล น้ำหนักตัว และความเสี่ยงโรคหัวใจ จึงไม่แปลกที่ผลิตภัณฑ์นมสูตรไขมันต่ำจะมีอยู่เต็มตลาด
แต่การศึกษาใหม่จากทีมวิจัย University of Toronto ชวนกลับมามองเรื่องนี้อีกครั้ง โดยศึกษาผลของการกินผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็ม (Full-fat dairy) ต่อสุขภาพ งานวิจัยใน The Journal of Nutrition ติดตามผู้ใหญ่ 74 คน ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนเป็นเวลา 12 สัปดาห์
ผลพบว่า การกินผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็มไม่ได้ส่งผลเสียอย่างชัดเจนต่อองค์ประกอบร่างกาย การเผาผลาญพลังงาน หรือระดับไขมันในเลือด โดยเปรียบเทียบ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่กินนมต่ำและจำกัดแคลอรี กลุ่มที่กินอาหารพลังงานคงที่และนม 3 หน่วยบริโภคต่อวัน และกลุ่มที่ไม่จำกัดพลังงานแต่กินนมไขมันเต็ม 3 หน่วยบริโภคต่อวัน
กลุ่มที่กินผลิตภัณฑ์จากนมมากขึ้นยังได้รับแคลเซียม โปรตีน และวิตามิน D มากขึ้น และบางกลุ่มพบความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น
แต่จะสรุปว่า “กินนมเต็มมันเนยเท่าไหร่ก็ได้” ก็คงยังไม่ได้ เพราะงานวิจัยมีระยะเวลาเพียง 12 สัปดาห์ ผู้เข้าร่วมแค่ 74 คน และเป็นกลุ่มที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน จึงยังตอบไม่ได้ว่าการกินนมไขมันเต็มช่วยป้องกันโรคหัวใจ หรือกินมากแค่ไหนจึงไม่ส่งผลเสีย
อีกแนวคิดที่ช่วยอธิบายผลลัพธ์คือ “Dairy matrix” ซึ่งมองว่าสารอาหารในอาหารจากนมไม่ได้ทำงานแยกจากกัน แต่ส่งผลต่อร่างกายร่วมกัน เพราะเวลาเรากินนม เราไม่ได้กินแค่ “ไขมันอิ่มตัว” แต่ยังได้รับโปรตีนอย่างเคซีนและเวย์ รวมถึงแคลเซียม วิตามิน และสารอาหารอื่น ๆ
งานวิจัยนี้จึงไม่ได้บอกว่า “นมไขมันเต็มดีกว่านมไขมันต่ำ” หรือไม่ต้องกังวลเรื่องไขมันอิ่มตัวอีกต่อไป แต่ชี้ว่า การตัดสินว่าอาหารดีหรือไม่ดีจากสารอาหารเพียงตัวเดียวอาจง่ายเกินไป สิ่งสำคัญคือภาพรวมของอาหาร ปริมาณ และรูปแบบการกินของแต่ละคน
สุดท้าย นมและผลิตภัณฑ์จากนมถือเป็นอาหารที่มีโภชนาการสูงและช่วยเพิ่มสารอาหารได้ แต่ควรกินในปริมาณเหมาะสม โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ทนต่อแล็กโทส มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงด้านสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์
งานวิจัยได้รับทุนบางส่วนจาก Dairy Research Cluster 3 โดยผู้วิจัยระบุว่าแหล่งทุนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการวิจัยหรือผลลัพธ์ของการศึกษา
