นม โยเกิร์ต ชีส และผลิตภัณฑ์จากนม เรียกได้ว่าเป็นของที่เราเห็นกันจนชินตาบนเชลฟ์ในร้านค้า แต่ตลอดหลายปีที่ผ่านมา อาหารกลุ่มนี้ก็ถูกหยิบมาถกเถียงเรื่องสุขภาพอยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะ “ไขมันอิ่มตัว” ที่มักถูกเชื่อมโยงกับคอเลสเตอรอล น้ำหนักตัว และความเสี่ยงโรคหัวใจ เลยไม่แปลกที่เราจะเห็นผลิตภัณฑ์นมสูตรไขมันต่ำวางขายเต็มตลาด
แต่การศึกษาใหม่จากทีมวิจัยของ University of Toronto ชวนกลับมามองเรื่องนี้อีกครั้ง โดยศึกษาผลของการกินนมและผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็ม (Full-fat dairy) ต่อสุขภาพ งานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน The Journal of Nutrition ติดตามผู้ใหญ่ 74 คนที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนเป็นเวลา 12 สัปดาห์
ผลโดยรวมพบว่า การกินผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็มไม่ได้ส่งผลเสียอย่างชัดเจนต่อองค์ประกอบร่างกาย การเผาผลาญพลังงาน หรือระดับไขมันในเลือด เมื่อเปรียบเทียบ 3 กลุ่ม ได้แก่
- กลุ่มที่กินผลิตภัณฑ์จากนมในปริมาณต่ำ พร้อมจำกัดแคลอรี
- กลุ่มที่กินอาหารพลังงานคงที่ และผลิตภัณฑ์จากนม 3 หน่วยบริโภคต่อวัน
- กลุ่มที่ไม่จำกัดพลังงาน และกินผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็ม 3 หน่วยบริโภคต่อวัน
โดยกลุ่มที่กินผลิตภัณฑ์จากนมมากขึ้นยังได้รับแคลเซียม โปรตีน และวิตามิน D มากขึ้น และในบางกลุ่มยังพบการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิตไปในทิศทางที่ดีขึ้น นอกจากนี้ หากเราไปดูโภชนาการของนมจะพบว่า นมมีสารอาหารจำเป็น 18 ชนิดจากทั้งหมด 22 ชนิดที่ร่างกายต้องการ
แต่ถ้าจะสรุปว่า เรากินนมเต็มมันเนยเท่าไหร่ก็ได้ ก็อาจจะยังนะ เพราะงานวิจัยนี้เป็นการศึกษาระยะสั้นเพียง 12 สัปดาห์ และมีผู้เข้าร่วมเพียง 74 คน ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน เลยยังไม่สามารถบอกได้ว่าการกินผลิตภัณฑ์จากนมแบบไขมันเต็มจะช่วยป้องกันโรคหัวใจ หรือกินมากแค่ไหนก็ไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ
อีกหนึ่งแนวคิดที่ช่วยอธิบายผลลัพธ์นี้คือ “Dairy matrix” หรือแนวคิดที่มองโครงสร้างของอาหารจากนมว่า สารอาหารต่าง ๆ ไม่ได้ทำงานแยกขาดจากกัน แต่สามารถส่งผลต่อร่างกายร่วมกัน
เพราะเวลาเรากินนม เราไม่ได้กินแค่ “ไขมันอิ่มตัว” แต่ยังได้รับโปรตีนอย่างเคซีนและเวย์ รวมถึงแคลเซียม วิตามิน และสารอาหารอื่น ๆ ที่อยู่รวมกันในอาหารชนิดเดียว
งานวิจัยนี้ไม่ได้บอกว่า “นมไขมันเต็มดีกว่านมไขมันต่ำ” หรือบอกว่าไม่ต้องกังวลไขมันอิ่มตัวอีกต่อไป แต่กำลังชี้ให้เห็นว่า การตัดสินว่าอาหารชนิดหนึ่งดีหรือไม่ดีจากสารอาหารตัวเดียว อาจง่ายเกินไป เพราะสิ่งที่สำคัญคือภาพรวมของอาหารและรูปแบบการกินของแต่ละคน
แนวทางที่นักวิจัยยังคงย้ำก็ไม่ได้ซับซ้อนอะไร กินอาหารให้หลากหลาย กินในปริมาณที่เหมาะสม และอย่ากินอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งมากจนเกินไป
สุดท้ายนี้ นมและผลิตภัณฑ์จากนมส่วนใหญ่ถือว่าเป็นอาหารที่มีโภชนาการสูง หาซื้อได้ง่าย และสามารถใช้เพื่อเพิ่มสารอาหารได้ แต่ควรระวังเรื่องความถี่และปริมาณ รวมถึงคนที่มีภาวะไม่ทนทานต่อแล็กโตส มีโรคประจำตัวหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์ถึงวิธีกินผลิตภัณฑ์จากนมให้ปลอดภัย
*งานวิจัยนี้ได้รับทุนสนับสนุนบางส่วนจาก Dairy Research Cluster 3 โดยผู้วิจัยระบุว่าแหล่งทุนไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการวิจัยหรือผลลัพธ์ของการศึกษา
